วันเวลาต่อมา คุณพราวยังคงฝึกฝนการเจริญสติและสมาธิอย่างสม่ำเสมอ ความสงบที่ได้สัมผัสเริ่มกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันมากขึ้น เธอไม่ได้คาดหวังว่าจะต้องอยู่ในสภาวะนั้นตลอดเวลา แต่เธอรู้ว่าเธอมีเครื่องมือในการกลับไปสู่สภาวะนั้นได้เสมอ เช้าวันหนึ่ง ขณะที่เธอนั่งสมาธิ จู่ๆ เธอก็ةรู้สึกถึงความเบื่อหน่ายบางอย่างที่ผุดขึ้นมา ไม่ใช่ความเบื่อหน่ายในธรรมะ แต่เป็นความรู้สึกที่ว่า "ทุกอย่างมันก็เป็นแบบนี้แหละ" "นี่คือ… อวิชชาหรือคะแม่ชี" คุณพราวน้ำเสียงอ่อนแรงเล็กน้อย เมื่อได้เล่าถึงความรู้สึกนี้ให้แม่ชีแก้วฟัง แม่ชีแก้วพยักหน้ารับ "ความเบื่อหน่ายในสภาวะธรรม หรือความรู้สึกว่าทุกอย่างมันซ้ำซาก จำเจ อาจเป็นสัญญาณของอวิชชาที่กำลังพยายามเข้ามาบดบังปัญญาได้เจ้าค่ะ" "แต่หนูรู้สึกว่า… หนูเข้าใจทุกอย่างแล้วนี่คะ" คุณพราวนัยน์ตาเต็มไปด้วยความสับสน "หนูเข้าใจเรื่องความไม่เที่ยง ทุกข์ อนัตตา ความกลัว อัตตา… แล้วทำไมยังรู้สึกแบบนี้อีกคะ" "การเข้าใจด้วยปัญญา เป็นคนละส่วนกับการประจักษ์แจ้งด้วยตนเองนะเจ้าคะ" แม่ชีแก้วอธิบายอย่างใจเย็น "การเข้าใจด้วยปัญญา คือการที่เราได้ยิน ได้ฟัง ได้อ่าน แล้วเอามาพิจารณาจนเกิดความรู้ แต่การประจักษ์แจ้ง คือการที่เราได้สัมผัสกับสิ่งนั้นโดยตรง ผ่านประสบการณ์ภายใน" "แล้ว… หนูยังไม่ได้ประจักษ์แจ้งในทุกเรื่องอย่างแท้จริงหรือคะ" คุณพราวน้ำเสียงแผ่วเบา "เจ้าค่ะ" แม่ชีแก้วตอบอย่างตรงไปตรงมา "การเดินทางนี้ ยังอีกยาวไกลนัก" คุณพราวนิ่งไป ความรู้สึกผิดหวังเล็กน้อยผุดขึ้นมา เธอคิดว่าเธอมาถึงจุดที่ค่อนข้างดีแล้ว แต่ดูเหมือนว่ายังมีอะไรอีกมากที่เธอต้องเรียนรู้ "แล้วหนูควรทำอย่างไรต่อไปคะ" เธอถาม "หนูไม่อยากให้ความรู้สึกเบื่อหน่ายนี้ มาบั่นทอนสิ่งที่หนูได้ทำมา" "เราต้องไม่ยึดติดกับสิ่งที่เกิดขึ้นนะเจ้าคะ" แม่ชีแก้วกล่าว "ไม่ว่าจะดีหรือไม่ดีก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นความสงบ หรือความเบื่อหน่าย เราก็ต้องเฝ้าดูมันอย่างเป็นกลาง" "เป็นกลาง… หมายถึงไม่เข้าไปตัดสิน หรือพยายามเปลี่ยนแปลงมันใช่ไหมคะ" คุณพราวนึกถึงหลักการที่เธอได้เรียนรู้มา "ถูกต้องแล้วเจ้าค่ะ" แม่ชีแก้วกล่าว "เมื่อเราไม่เข้าไปปรุงแต่งกับความเบื่อหน่ายนั้น มันก็จะค่อยๆ จางหายไปเอง" "แล้ว… ปัญญาที่แท้จริง มันจะเกิดขึ้นได้อย่างไรคะ" คุณพราวนัยน์ตาเริ่มมีความหวังอีกครั้ง "ปัญญาที่แท้จริง จะเกิดขึ้นเมื่อเราเปิดใจรับความจริงทุกอย่างที่ปรากฏ" แม่ชีแก้วกล่าว "เมื่อเรายอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น โดยไม่พยายามต่อต้าน หรือไขว่คว้าในสิ่งที่อยากให้เป็น" "ยอมรับความจริง… ทุกอย่าง" คุณพราวน้ำเสียงทวนคำ "รวมถึง… ความไม่สมบูรณ์แบบของตัวเองด้วยใช่ไหมคะ" "ใช่เจ้าค่ะ" แม่ชีแก้วยิ้ม "รวมถึงความไม่สมบูรณ์แบบ ความผิดพลาด และความทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง" "เมื่อเรายอมรับความจริงเหล่านั้นได้อย่างแท้จริง จิตใจของเราจะเบาบางลง และพร้อมที่จะรับแสงสว่างแห่งปัญญา" แม่ชีแก้วกล่าวเสริม "ปัญญาที่เกิดขึ้นจากการยอมรับความจริง คือปัญญาที่มั่นคง และไม่สั่นคลอน" คุณพราวนั่งนิ่ง คิดตามคำสอนของแม่ชีแก้ว เธอตระหนักได้ว่าตลอดมา เธอพยายามที่จะ "เป็น" คนที่ดีขึ้น พยายามที่จะ "ไม่" มีกิเลสบางอย่าง ความพยายามเหล่านั้นเอง ที่อาจกลายเป็นสิ่งที่ทำให้เธอติดขัด "หนู… หนูพยายามจะหนีความไม่สมบูรณ์แบบของตัวเอง" คุณพราวนึกได้ "หนูพยายามจะหนีความเบื่อหน่าย หนีความทุกข์… นั่นอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้หนูยังรู้สึกติดขัด" "เป็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งนะเจ้าคะ" แม่ชีแก้วกล่าว "เมื่อเราเลิกพยายามที่จะเป็นในสิ่งที่เราอยากให้เป็น และยอมรับในสิ่งที่เราเป็นในขณะนี้ โลกทั้งใบก็จะเปิดออก" "เปิดออก… อย่างไรคะ" คุณพราวนัยน์ตาฉายแววสงสัย "เมื่อเรายอมรับทุกสิ่งอย่างที่มันเป็น เราจะเห็นความจริงที่อยู่เบื้องหลังปรากฏการณ์เหล่านั้น" แม่ชีแก้วอธิบาย "เราจะเห็นว่า ความเบื่อหน่าย ความทุกข์ ความไม่สมบูรณ์แบบ ล้วนเป็นเพียงส่วนหนึ่งของชีวิต ไม่ใช่สิ่งที่จะมาทำลายเราได้" "แล้ว… สิ่งเหล่านั้นก็จะไม่น่ากลัวอีกต่อไปใช่ไหมคะ" คุณพราวน้ำเสียงเริ่มมีความหวัง "ใช่เจ้าค่ะ" แม่ชีแก้วกล่าว "เมื่อเราไม่ต่อต้านมัน เราก็จะเห็นถึงธรรมชาติที่แท้จริงของมัน ซึ่งก็คือความไม่เที่ยง" "ความไม่เที่ยง… ที่เราสามารถเห็นได้ในทุกสรรพสิ่ง" คุณพราวนึกถึงบทเรียนแรกๆ ที่เธอได้เรียนรู้ "ถูกต้องแล้วเจ้าค่ะ" แม่ชีแก้วกล่าว "เมื่อเราเห็นความไม่เที่ยงของทุกสิ่งอย่างอย่างแท้จริง เราก็จะปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นได้โดยอัตโนมัติ" คุณพราวนิ่งไปอีกครั้ง เธอรู้สึกเหมือนได้เห็นแสงสว่างรำไรอยู่เบื้องหน้า แสงสว่างแห่งความจริงอันเป็นนิรันดร์ ที่รอคอยให้เธอเดินเข้าไปโอบกอด "หนูจะลอง… เปิดใจรับความจริงทุกอย่างดูค่ะแม่ชี" คุณพราวน้ำเสียงหนักแน่นขึ้น "ไม่ว่ามันจะดีหรือไม่ดีก็ตาม" "นั่นคือหนทางแห่งการหลุดพ้นนะเจ้าคะ" แม่ชีแก้วกล่าว "การเปิดรับความจริง คือการเปิดประตูสู่สันติสุขอันแท้จริง" ในวันนั้น คุณพราวนั่งสมาธิด้วยท่าทีที่เปลี่ยนไป เธอไม่ได้พยายามที่จะสงบ ไม่ได้พยายามที่จะละกิเลส แต่เธอเพียงแค่นั่งอยู่ตรงนั้น เปิดใจรับทุกสิ่งที่เกิดขึ้น ทั้งความคิด อารมณ์ และความรู้สึกต่างๆ ที่ผุดขึ้นมา เธอสังเกตเห็นความเบื่อหน่ายที่เกิดขึ้น แล้วเธอก็แค่เฝ้าดูมัน โดยไม่ตัดสิน ไม่พยายามผลักไส "มันก็เป็นแค่ความเบื่อหน่าย" เธอคิด "มันเกิดขึ้นแล้วก็ดับไป" เมื่อเธอไม่ต่อต้านมัน ความรู้สึกเบื่อหน่ายนั้นก็ค่อยๆ จางหายไปอย่างรวดเร็ว เหลือเพียงความรู้สึกโล่ง โปร่ง เบาสบาย "นี่คือ… การยอมรับ" คุณพราวนึกได้ "นี่คือ… การเปิดรับความจริง" และในความรู้สึกของการยอมรับนั้นเอง เธอสัมผัสได้ถึงความสงบที่ลึกซึ้งยิ่งกว่าเดิม เป็นความสงบที่ไม่ได้เกิดจากการพยายาม แต่เกิดจากการปล่อยวางอย่างสมบูรณ์ "เรามาถึงแล้ว… หรือยังนะ" เธอคิด "หรือนี่… คือการเริ่มต้นที่แท้จริง" แต่ไม่ว่าคำตอบจะเป็นอย่างไร คุณพราวยิ้มออกมา รอยยิ้มแห่งความเข้าใจในสัจธรรม และความหวังที่จะก้าวเดินต่อไปบนเส้นทางแห่งปัญญาและสันติสุข.