แสงแดดยามเช้าสาดส่องเข้ามาในศาลาอีกครั้ง พร้อมกับความสดชื่นของวันใหม่ เมขลาเดินเข้ามาด้วยท่าทีที่สงบและมั่นคงกว่าเดิม เธอยิ้มให้กับพระอาจารย์ด้วยรอยยิ้มที่เต็มไปด้วยความหวัง "อรุณสวัสดิ์ค่ะหลวงตา" "อรุณสวัสดิ์… โยมเมขลา" พระอาจารย์รับคำด้วยรอยยิ้ม "พร้อมที่จะเรียนรู้เรื่องเวทนาแล้วใช่ไหม" "พร้อมแล้วค่ะ" เมขลาตอบ "เวทนา… คือ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในกายและใจ" พระอาจารย์เริ่มต้นอธิบาย "มี 3 อย่างหลักๆ คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา และอุเบกขาวนา" "สุขเวทนา… คือความรู้สึกสบายกาย สบายใจ เช่น การได้กินอาหารอร่อย การได้พักผ่อน การได้รับคำชม" พระอาจารย์กล่าว "ทุกขเวทนา… คือความรู้สึกไม่สบายกาย ไม่สบายใจ เช่น ความเจ็บปวด ความหิว ความโกรธ ความเศร้า" "และอุเบกขาวนา… คือความรู้สึกที่อยู่กึ่งกลาง ไม่สุขไม่ทุกข์ เช่น ความรู้สึกเฉยๆ ไม่ยินดีไม่ยินร้าย" เมขลาพยักหน้า พยายามทำความเข้าใจ "แล้ว… การสังเกตเวทนา มันช่วยเรื่องการปล่อยวางได้อย่างไรคะ" "เมื่อเราสังเกตเวทนาอย่างถูกวิธี เราจะเห็นความจริงว่า เวทนานั้นเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป" พระอาจารย์อธิบาย "มันไม่เที่ยง มันเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา" "เหมือนกับการที่ท้องฟ้ามีเมฆเกิดขึ้นแล้วก็หายไปใช่ไหมคะ" เมขลาเปรียบเทียบ "ถูกแล้ว" พระอาจารย์ยิ้ม "แต่ส่วนใหญ่… เมื่อสุขเวทนาเกิดขึ้น เรามักจะยึดติดกับมัน พอทุกขเวทนาเกิดขึ้น เราก็ต่อต้านมัน เมื่ออุเบกขาวนาเกิดขึ้น เราก็รู้สึกเบื่อหน่าย" "เมื่อเราฝึกสังเกตเวทนาอย่างมีสติ เราจะเห็นว่า แม้แต่ความสุข ก็ไม่สามารถอยู่กับเราตลอดไป และความทุกข์ ก็ไม่ได้คงอยู่ถาวร" พระอาจารย์กล่าวต่อ "การเห็นแจ้งในความไม่เที่ยงของเวทนา จะทำให้เราไม่หลงไปกับมัน และไม่ถูกมันครอบงำ" พระอาจารย์นำเมขลาเดินจงกรมอีกครั้ง แต่คราวนี้ ท่านสอนให้เธอสังเกตความรู้สึกที่เกิดขึ้นขณะที่ก้าวเดิน "เมื่อก้าวเท้าขวา… รู้สึกอย่างไร" พระอาจารย์ถาม "รู้สึกหนัก หรือเบา เย็น หรืออุ่น" เมขลาลองสังเกต "รู้สึก… หนักนิดหน่อยค่ะหลวงตา แล้วก็เย็นๆ ตรงฝ่าเท้า" "ดีมาก… แล้วเมื่อยกเท้าซ้ายล่ะ" "รู้สึกเบาขึ้นค่ะ แล้วก็มีความรู้สึกเหมือนกำลังจะแตะพื้น" "นั่นคือ… ทุกขเวทนาที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของร่างกาย" พระอาจารย์กล่าว "แต่เราไม่จำเป็นต้องไปต่อต้านมัน แค่รับรู้ว่ามันเกิดขึ้น" พวกเขาเดินจงกรมต่อไป เมขลาพยายามสังเกตความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดขึ้นในกายและใจ ทั้งความเมื่อยล้าที่ขา อาการคันเล็กน้อยที่หลัง หรือความรู้สึกหงุดหงิดที่ถูกแมลงตอม "เมื่อรู้สึกเมื่อย… ให้รับรู้ว่ามันคือทุกขเวทนา" พระอาจารย์แนะนำ "ไม่ต้องพยายามฝืน หรือรีบร้อนให้มันหายไป แค่สังเกตมัน เมื่อเราไม่ต่อต้าน มันก็จะเบาลงไปเอง" เมขลาลองทำตาม เธอรับรู้ถึงความเมื่อยล้าที่ขาอย่างตรงไปตรงมา ไม่ได้พยายามผลักไสออกไป ปรากฏว่าความเมื่อยล้านั้นกลับค่อยๆ จางหายไป แทนที่จะปวดร้าวมากขึ้น "น่าอัศจรรย์ใจจริงๆ ค่ะหลวงตา" เมขลาอุทาน "นั่นคือ… พลังของการยอมรับ" พระอาจารย์กล่าว "เมื่อเรายอมรับความจริง เราก็จะไม่ทุกข์กับมัน" หลังจากเดินจงกรมเสร็จ พระอาจารย์ก็สอนการนั่งสมาธิ โดยให้เมขลาตั้งสติสังเกตเวทนาที่เกิดขึ้นในขณะนั่ง "เมื่อรู้สึกเมื่อย… ให้รับรู้" พระอาจารย์กล่าว "เมื่อรู้สึกสบาย… ก็ให้รับรู้เช่นกัน อย่าไปยึดติดกับความสบาย และอย่าไปต่อต้านความเมื่อย" เมขลาหลับตาลง เริ่มต้นการนั่งสมาธิ เธอพยายามสังเกตความรู้สึกที่เกิดขึ้นในร่างกายอย่างละเอียด เธอรับรู้ถึงความสบายที่เกิดขึ้นเมื่อจัดท่าทางได้ดี และรับรู้ถึงความเมื่อยล้าที่ค่อยๆ คืบคลานเข้ามา "ใจเริ่มคิดถึงเรื่องโน้นเรื่องนี้… ก็ให้รับรู้ว่าเป็นความคิด" พระอาจารย์กระซิบ "ไม่ต้องไปไล่ตามมัน แค่รับรู้ แล้วกลับมาที่ลมหายใจ" เมขลาพบว่า การสังเกตเวทนาช่วยให้เธอมีสมาธิได้ดีขึ้น เธอไม่ได้หมกมุ่นอยู่กับความคิดที่ฟุ้งซ่านอีกต่อไป แต่สามารถรับรู้มัน แล้วปล่อยให้มันผ่านไปได้ "หลวงตาคะ" เมขลาเอ่ยขึ้นเมื่อใกล้จะหมดเวลา "ดิฉันรู้สึกว่า… เมื่อก่อนนี้ ดิฉันพยายามจะหนีความทุกข์ และไขว่คว้าหาแต่ความสุข แต่พอมาอยู่ที่นี่ ดิฉันกลับได้เรียนรู้ว่า… ทั้งความสุขและความทุกข์ ล้วนเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง" "ถูกต้องแล้ว… โยมเมขลา" พระอาจารย์ยิ้ม "เมื่อเราเห็นความจริงข้อนี้ เราก็จะวางใจเป็นอุเบกขาได้ ไม่หลงไปกับสุขเวทนา และไม่ทุกข์กับทุกขเวทนา" "การปล่อยวาง… ไม่ใช่การไม่รู้สึก" พระอาจารย์กล่าวต่อ "แต่คือการรู้สึก โดยไม่ยึดติด การรับรู้ โดยไม่ปรุงแต่ง" เมขลาค่อยๆ ลืมตาขึ้น เธอรู้สึกเบาใจอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ความกังวลที่เคยเกาะกินหัวใจ บัดนี้ได้จางหายไป เหลือเพียงความสงบและความเข้าใจที่เพิ่มพูนขึ้น "ขอบพระคุณพระคุณเจ้าค่ะ" เมขลาเอ่ยด้วยความซาบซึ้ง "ตอนนี้… ดิฉันเริ่มเข้าใจแล้วว่า ทำไมหลวงตาถึงบอกว่า การวิปัสสนา คือการเห็นความงามของสรรพสิ่ง" "เพราะเมื่อเราปล่อยวางความยึดติดได้… เราก็จะมองเห็นความงามที่แท้จริงของชีวิต" พระอาจารย์กล่าว "ความงามที่ซ่อนอยู่ในทุกช่วงขณะ… ไม่ว่าจะเป็นความสุข ความทุกข์ หรือแม้แต่ความว่างเปล่า" เมขลาเดินออกจากศาลาไปด้วยหัวใจที่เบิกบาน เธอรู้สึกเหมือนได้ปลดเปลื้องภาระที่แบกมานานแสนนาน ความคิดที่จะกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิม เริ่มจางหายไป เธออยากจะใช้เวลาอยู่ที่นี่ต่อไป เพื่อเรียนรู้ และฝึกฝนตนเองให้เข้าถึงความสงบที่แท้จริง สายลมยามเช้าพัดมา พาความเย็นสบายและกลิ่นอายของดอกไม้ป่า เธอเงยหน้ามองท้องฟ้าที่สดใส แล้วยิ้มให้กับวันใหม่ที่กำลังจะมาถึง