แสงแดดยามเช้าสาดส่องผ่านใบไม้หนาทึบของป่าริมวัด กลายเป็นลวดลายเรขาคณิตอันงดงามบนพื้นดิน เมขลานั่งอยู่ริมลำธารเล็กๆ ที่ไหลเอื่อย เสียงน้ำที่ซัดเซาะโขดหินดังกังวาน เป็นบทเพลงแห่งธรรมชาติที่ช่วยกล่อมเกลาจิตใจของเธอ หลังจากเหตุการณ์เมื่อวานที่เธอเผชิญหน้ากับความเศร้าจากการเห็นภาพถ่ายเก่าๆ จิตใจของเธอยังคงรู้สึกเปราะบางเล็กน้อย แต่ก็ไม่ได้แตกสลายอย่างที่เคยกังวล เธอพยายามทำตามคำสอนของพระอาจารย์ คือการสังเกตการณ์เวทนาที่เกิดขึ้น โดยไม่ต่อสู้หรือผลักไส และเมื่อเวลาผ่านไป ความรู้สึกเศร้าโศกก็ค่อยๆ เบาบางลงไปจริงๆ เหลือเพียงร่องรอยของการคิดถึงที่ยังคงอยู่ แต่ก็ไม่ได้รุนแรงจนทำให้เธอทุกข์ทรมาน "หลวงตาคะ" เมขลาเดินเข้าไปหาพระอาจารย์ที่กำลังนั่งสมาธิอยู่ใต้ร่มไม้ใหญ่ เมื่อท่านลืมตาขึ้น ใบหน้าของท่านก็เปี่ยมไปด้วยความสงบ "เมื่อวาน… เมขลาได้ลองทำตามที่หลวงตาสอน… แล้วมันก็ได้ผลจริงๆ ค่ะ… ความรู้สึกมันค่อยๆ เบาบางลง… เหมือนเรากำลังค่อยๆ ปล่อยมือจากสิ่งที่เราเคยเกาะไว้" พระอาจารย์พยักหน้าอย่างช้าๆ "นั่นคือ… การเห็นแจ้งในธรรม… การเข้าใจธรรมชาติของสิ่งต่างๆ" "แต่… ถึงแม้จะเบาบางลง… มันก็ยังมีความรู้สึกคิดถึง… ความรู้สึกผูกพัน… หลงเหลืออยู่บ้างค่ะ" เมขลาสารภาพ "เมขลาเลยคิดว่า… บางที… การที่เราได้อยู่กับธรรมชาติ… ได้รับการเยียวยาจากธรรมชาติ… มันอาจจะช่วยให้เราปล่อยวางได้ง่ายขึ้น… และเห็นความงามของสิ่งต่างๆ ได้ชัดเจนขึ้น… ไม่ใช่แค่ในอดีต… แต่รวมถึงสิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบันด้วย" "โยมกำลังพูดถึง… 'ธรรมชาติบำบัด'… ใช่ไหม" พระอาจารย์กล่าว ดวงตาของท่านฉายแววเห็นด้วย "นั่นคือสิ่งที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง… โดยเฉพาะอย่างยิ่ง… สำหรับผู้ที่กำลังฝึกฝนการปล่อยวาง" "ธรรมชาติ… ไม่เคยเรียกร้องสิ่งใด… ไม่เคยปรุงแต่ง… ไม่เคยยึดติด… มันเป็นอยู่… อย่างที่เป็นอยู่… ด้วยตัวของมันเอง" "เมื่อโยมมาอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ… โยมกำลังเชื่อมโยงกับ 'ความเป็นธรรมชาติ' ของตนเอง… จิตใจที่เคยสับสนวุ่นวาย… ก็จะค่อยๆ สงบลง… เหมือนน้ำที่ขุ่น… เมื่อปล่อยทิ้งไว้… ตะกอนก็จะตก… ทำให้น้ำใสขึ้น" "สายน้ำที่ไหลริน… สอนให้เราเห็นถึง 'ความไม่เที่ยง'… ว่าทุกสิ่งเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป… ไม่เคยหยุดนิ่ง" "ต้นไม้ที่ยืนหยัด… แม้จะผ่านพายุฝน… สอนให้เราเห็นถึง 'ความอดทน'… และ 'การปรับตัว'… ที่จะดำรงอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง" "แสงแดดที่สาดส่อง… มอบพลังงาน… และความอบอุ่น… โดยไม่หวังผลตอบแทน… เป็นดั่ง 'เมตตา'… ที่แผ่ไปทั่วสรรพสิ่ง" "และเมื่อโยมได้สัมผัสถึงสิ่งเหล่านี้… โยมก็จะค่อยๆ เข้าใจ… ว่า 'ชีวิต'… ก็เช่นกัน… มันคือการเดินทาง… ที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลง… ความท้าทาย… และความงดงาม… ที่ซ่อนอยู่ในทุกขณะ" "การที่โยมรู้สึกคิดถึง… หรือผูกพัน… กับอดีต… เป็นเรื่องปกติ… เพราะอดีตนั้น… ได้หล่อหลอมให้โยมเป็นโยมในวันนี้… แต่เราต้องไม่ให้ 'ความทรงจำ' เหล่านั้น… มาปิดบัง 'ปัจจุบัน'… ที่กำลังดำรงอยู่ตรงหน้า" "เหมือนเรากำลังชมดอกไม้… เราชื่นชมความงามของมัน… เราอาจจะระลึกถึงครั้งแรกที่เราเคยเห็นดอกไม้นี้… แต่เราก็ไม่ได้จมปลักอยู่กับอดีต… เรายังคงชื่นชมความงามที่ปรากฏอยู่ตรงหน้า… ในปัจจุบันขณะ" "ธรรมชาติ… เป็นครูที่ยิ่งใหญ่ที่สุด… มันสอนเราให้เห็นคุณค่า… ของการ 'เป็นอยู่'… การ 'รับรู้'… และการ 'ปล่อยวาง'… โดยไม่ต้องใช้คำพูดมากมาย" "เมื่อโยมมาเดินในป่า… จงสังเกตเสียงนก… สังเกตกลิ่นดิน… สังเกตการเคลื่อนไหวของแมลง… จงเปิดประสาทสัมผัสทั้งหมด… รับรู้ทุกสิ่งที่ปรากฏ… โดยไม่มีการตัดสิน… ไม่มีอคติ" "เมื่อโยมทำเช่นนั้น… โยมจะพบว่า… โลกใบนี้… เต็มไปด้วยความมหัศจรรย์… ที่ซ่อนอยู่… ในสิ่งธรรมดาสามัญ… ที่เราอาจมองข้ามไป… เมื่อใจเราฟุ้งซ่าน" เมขลาพยักหน้าอย่างเข้าใจ เธอรู้สึกถึงพลังบางอย่างที่หล่อเลี้ยงจิตใจของเธอ จากการได้พูดคุยกับพระอาจารย์ และจากการที่เธอได้สัมผัสกับธรรมชาติรอบตัว "เมขลาจะลองทำตามที่หลวงตาสอนนะคะ… จะพยายามเปิดใจ… รับรู้ทุกอย่าง… ด้วยความรู้สึกขอบคุณ… และเห็นคุณค่า… ของทุกขณะ" "ดีแล้ว… โยม" พระอาจารย์ยิ้ม "การฝึกฝน… คือการบ่มเพาะ… เมื่อเราบ่มเพาะอย่างสม่ำเสมอ… ผลแห่งธรรม… ก็จะค่อยๆ ปรากฏขึ้นเอง" "บางครั้ง… ความเจ็บปวด… หรือความโศกเศร้า… ก็อาจจะเข้ามา… เพื่อสอนให้เราเห็น… คุณค่าของสิ่งที่เราเคยมี… และคุณค่าของสิ่งที่เรามีอยู่ในปัจจุบัน… เมื่อเราเรียนรู้ที่จะรับมือกับมัน… เราก็จะเติบโตขึ้น… และแข็งแกร่งขึ้น" "เหมือนต้นไม้ที่ถูกลมพัด… ยิ่งลมแรงเท่าไร… รากของมันก็ยิ่งหยั่งลึก… ลงในผืนดิน… ทำให้มันมั่นคงยิ่งขึ้น" "ขอให้โยม… จงเพลิดเพลิน… กับการเดินทาง… ในอ้อมกอดของธรรมชาติ… และค้นพบความสงบ… ที่แท้จริง… ในใจของโยมเอง" เมขลาโค้งคำนับท่านด้วยความซาบซึ้ง เธอรู้สึกว่าความคิดที่เคยสับสนวุ่นวายเริ่มสงบลงแล้ว การได้พูดคุยกับพระอาจารย์และการได้อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ ทำให้เธอรู้สึกราวกับว่ามีน้ำเย็นๆ มาชะล้างความขุ่นข้องหมองใจในใจของเธอออกไป เธอตัดสินใจที่จะใช้เวลาในช่วงบ่ายนี้ เดินสำรวจเส้นทางในป่ารอบๆ วัด เพื่อสัมผัสกับธรรมชาติบำบัดอย่างแท้จริง