วันหนึ่ง ขณะที่นารากำลังรดน้ำต้นกล้าเฟื่องฟ้า ป้าคำก็เดินเข้ามาหาเธอพร้อมกับถุงผ้าใบเล็กๆ "เอานี่ไป" ป้าคำยื่นถุงผ้าให้กับนารา "ข้างในเป็นเมล็ดพันธุ์ดอกไม้อีกหลายชนิดเลยนะ หลวงพ่อท่านเมตตาแบ่งให้มา เห็นว่านารากำลังตั้งใจทำสวนดอกไม้ ท่านก็เลยให้มาเป็นกำลังใจ" นาราค่อยๆ เปิดถุงผ้าออก ข้างในมีเมล็ดพันธุ์หลากหลายชนิด บรรจุอยู่ในซองกระดาษเล็กๆ เขียนชื่อดอกไม้กำกับไว้ด้วยลายมือที่คุ้นเคย เธอเงยหน้ามองป้าคำด้วยความตื้นตัน "ขอบคุณมากค่ะป้าคำ นาราไม่รู้จะตอบแทนบุญคุณป้าอย่างไรเลยจริงๆ" ป้าคำยิ้มอย่างอ่อนโยน "ไม่เป็นไรหรอก หลวงพ่อท่านก็หวังดีกับเราทุกคนนั่นแหละ การปลูกต้นไม้เป็นการฝึกใจอย่างหนึ่งนะ ทำให้เราได้เรียนรู้ความอดทน ความเข้าใจในธรรมชาติ และการให้" ทั้งสองคนนั่งคุยกันใต้ร่มเงาต้นมะม่วงใหญ่ นารารู้สึกสบายใจทุกครั้งที่ได้พูดคุยกับป้าคำ ความอบอุ่นและความเข้าใจที่ป้าคำมีให้ ราวกับเป็นน้ำทิพย์ที่ช่วยหล่อเลี้ยงจิตใจที่เคยแห้งผากของเธอ "ป้าคะ นารามีเรื่องอยากจะปรึกษาอีกเรื่องค่ะ" ป้าคำพยักหน้ารับ "ว่ามาสิหลาน" "เรื่องน้ำบาดาลค่ะ... ตอนนี้นาราลดการใช้น้ำลงแล้ว และก็พยายามแบ่งปันให้ชาวบ้าน แต่ว่า... คือ... นารากลัวว่าแหล่งน้ำบาดาลมันจะค่อยๆ แห้งไปจริงๆ ป้าคิดว่าเราควรจะทำอย่างไรดีคะ" ป้าคำนิ่งคิดไปครู่หนึ่ง ก่อนจะเอ่ยว่า "เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนนะนารา การใช้น้ำบาดาลมากเกินไปย่อมส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศใต้ดินแน่นอน แต่ชาวบ้านเขาก็เดือดร้อนเรื่องน้ำเหมือนกัน เราต้องหาทางออกที่ทุกฝ่ายพอใจที่สุด" "แล้วเราจะหาทางออกนั้นได้อย่างไรคะป้า" นารากล่าวด้วยน้ำเสียงกังวล "สิ่งแรกที่เราทำได้คือการสื่อสารกันอย่างเปิดอก" ป้าคำกล่าว "เราต้องคุยกับชาวบ้านให้เข้าใจถึงปัญหาที่แท้จริง และก็ต้องรับฟังความเดือดร้อนของพวกเขาด้วย นาราเองก็ต้องแสดงให้เห็นถึงความตั้งใจจริงในการแก้ไขปัญหา ไม่ใช่แค่พูด แต่ต้องลงมือทำอย่างต่อเนื่อง" "นาราก็พยายามทำอยู่นะคะป้า" "ใช่ ป้าเห็นแล้ว" ป้าคำมองหน้านาราด้วยสายตาที่เปี่ยมด้วยความเชื่อมั่น "แต่บางครั้ง การแก้ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การประหยัดอย่างเดียว แต่อาจจะต้องหาแหล่งน้ำใหม่ หรือพัฒนาแหล่งน้ำที่มีอยู่ให้ดีขึ้น" "หมายถึง... การสร้างบ่อเก็บน้ำฝน หรือการขุดคลองเล็กๆ เหรอคะ" นาราลองเสนอ "ก็เป็นส่วนหนึ่งนะ" ป้าคำพยักหน้า "แต่เรื่องใหญ่กว่านั้นคือ... เราอาจจะต้องพิจารณาถึงทางเลือกในการจัดหาแหล่งน้ำที่มีปริมาณมากพอสำหรับทุกคนในระยะยาว" นาราเริ่มรู้สึกว่าเรื่องนี้ซับซ้อนเกินกว่าที่เธอจะเข้าใจได้ด้วยตัวเอง "ป้าคะ... แล้วพอจะมีวิธีไหนที่... นาราคิดว่า... ป้าอาจจะรู้มากกว่านารา" ป้าคำหัวเราะเบาๆ "นาราคิดว่าป้าแก่แล้วจะรู้อะไรเยอะแยะไปหมดเลยหรือไง" "เปล่าค่ะป้า" นาราแก้ตัวอย่างรวดเร็ว "แต่นาราเชื่อในประสบการณ์ของป้าค่ะ ป้าอยู่กับชุมชนนี้มานาน คงจะรู้จักปัญหาและวิธีแก้ไขต่างๆ เป็นอย่างดี" ป้าคำมองไปที่ทุ่งนาที่กำลังเขียวขจี แสงแดดยามบ่ายสาดส่องเป็นประกาย ก่อนจะหันกลับมามองนารา "เรื่องน้ำนี่มันผูกพันกับวิถีชีวิตของพวกเรามาตั้งแต่โบราณนะนารา สมัยก่อน... ปู่ย่าตายายของพวกเราเขาเคยมีวิธีจัดการน้ำที่น่าสนใจทีเดียว" "วิธีจัดการน้ำแบบโบราณเหรอคะ" นารากล่าวอย่างสนใจ "ใช่" ป้าคำพยักหน้า "สมัยก่อน... ก่อนที่จะมีการสูบน้ำบาดาลกันอย่างแพร่หลาย ชุมชนเราเคยมีแหล่งน้ำสำคัญแหล่งหนึ่งอยู่ไม่ไกลจากตรงนี้เท่าไหร่" นาราเบิกตากว้าง "แหล่งน้ำเหรอคะ? แหล่งน้ำอะไรคะ" "เป็นเหมือนบึงเล็กๆ ที่ธรรมชาติสร้างขึ้น" ป้าคำเล่า "น้ำจากบึงนั้นไหลซึมไปยังพื้นที่ใกล้เคียง ทำให้ดินแถวนั้นมีความชุ่มชื้นตลอดปี สามารถปลูกพืชผลได้ดีกว่าที่อื่น แต่... พอเวลาผ่านไป... แหล่งน้ำนั้นก็ค่อยๆ ตื้นเขิน แล้วก็ถูกปล่อยทิ้งร้างไป" "แล้วมันอยู่ที่ไหนคะป้า" นารารู้สึกตื่นเต้นเหมือนค้นพบขุมทรัพย์ "มันอยู่ลึกเข้าไปในป่าแถวชายเขาโน่นแหละ" ป้าคำชี้มือไปทางทิศตะวันตก "สมัยก่อน... ปู่ของป้าเคยเล่าให้ฟังว่า... บึงนั้นเคยเป็นหัวใจสำคัญของชุมชนเราเลยนะ ช่วยหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนและสรรพสัตว์ แต่พอผู้คนเริ่มเข้าถึงแหล่งน้ำที่สะดวกกว่าอย่างน้ำบาดาล... ความสำคัญของบึงนั้นก็เลยถูกลืมเลือนไป" "แล้ว... เราสามารถฟื้นฟูบึงนั้นขึ้นมาได้ไหมคะป้า" นาราถามอย่างมีความหวัง ป้าคำถอนหายใจแผ่วเบา "มันคงไม่ง่ายนักหรอกนะนารา การฟื้นฟูแหล่งน้ำที่ถูกทิ้งร้างมานาน ต้องอาศัยทั้งแรงกาย แรงใจ และก็ทรัพยากรอีกมาก แต่... ถ้าเราทุกคนร่วมมือกัน... บางที... มันก็อาจจะเป็นไปได้" นารารู้สึกเหมือนมีประกายไฟเล็กๆ จุดติดขึ้นในใจ ความคิดเรื่องบึงโบราณนั้นจุดประกายความหวังใหม่ให้กับเธอ มันเป็นทางออกที่แตกต่างออกไป จากเดิมที่เธอคิดถึงแต่เรื่องการประหยัดน้ำ หรือการขุดบ่อเล็กๆ การฟื้นฟูแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีอยู่เดิม อาจจะเป็นคำตอบที่ยั่งยืนกว่า "ป้าคะ... ถ้า... ถ้าเราลองไปสำรวจบึงนั้นกันดูไหมคะ" นาราเสนอ "เผื่อว่าเราจะมองเห็นอะไรบางอย่างที่ช่วยเราได้" ป้าคำมองหน้านารา สีหน้าเต็มไปด้วยความประหลาดใจระคนชื่นชม "นารา... หลานกล้าหาญจริงๆ นะ การเข้าไปในป่าลึกคนเดียวมันอันตรายนะ" "นาราไม่ได้ไปคนเดียวค่ะป้า" นาราตอบอย่างมั่นใจ "ป้าจะไปด้วยใช่ไหมคะ" ป้าคำมองดูแววตาแน่วแน่ของหลานสาว ในที่สุดเธอก็อมยิ้ม "เอาเถอะ... ป้าจะไปด้วย แต่หลานต้องสัญญาว่า จะเชื่อฟังคำแนะนำของป้าทุกอย่างนะ" "สัญญาค่ะป้า!" นารารับปากทันที ความตื่นเต้นและความหวังเริ่มก่อตัวขึ้นในใจ เธอรู้สึกว่าเหมือนกำลังจะค้นพบความลับบางอย่าง ที่อาจจะพลิกผันสถานการณ์ทั้งหมดให้ดีขึ้นได้