เมษานั่งอยู่ใต้ร่มไม้ใหญ่ในบริเวณวัด มองดูพระอาทิตย์ที่กำลังคล้อยต่ำลง สีทองอาบไล้ไปทั่วผืนฟ้า เกิดเป็นม่านสีส้มแดงที่งดงามจับตา แต่ในใจของเธอกลับมีเมฆหมอกหนาทึบปกคลุม ราวกับว่าความงามภายนอกไม่อาจสัมผัสถึงจิตใจที่กำลังสับสนของเธอได้ การสนทนากับพระอาจารย์เมื่อวานยังคงก้องอยู่ในหู "การที่เราทุกข์ใจ ก็เพราะเรายังยึดติดในสิ่งที่ไม่เที่ยง เราอยากให้ทุกสิ่งเป็นไปตามที่เราต้องการ เราอยากให้ความรู้สึกดีๆ คงอยู่ตลอดไป และไม่อยากให้ความรู้สึกไม่ดีมาเยือน" คำพูดเหล่านั้นแทงใจดำของเธออย่างจัง "ใช่... ฉันก็เป็นแบบนั้นจริงๆ" เมษาพึมพำกับตัวเอง "ฉันพยายามหนีความรู้สึกแย่ๆ ตลอดเวลา แต่ยิ่งหนี มันกลับยิ่งตามมาหลอกหลอน" เธอหลับตาลง นึกถึงเหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิตที่ผ่านมา ความผิดหวัง ความเสียใจ ความโกรธแค้น ทั้งหมดนั้นเหมือนกองฟางแห้งที่รอวันปะทุ "คุณเมษา มีอะไรให้กระผมช่วยหรือเปล่าครับ" เสียงทุ้มนุ่มดังขึ้นข้างๆ ทำให้เมษาลืมตาขึ้น เธอเห็นพระหนุ่มรูปหนึ่งยืนอยู่ตรงหน้า รอยยิ้มเปี่ยมเมตตาปรากฏบนใบหน้าของท่าน "เปล่าค่ะ... แค่กำลังคิดอะไรเพลินๆ อยู่ค่ะ" เมษาตอบ พยายามปรับสีหน้าให้เป็นปกติ "การคิดก็เป็นส่วนหนึ่งของการเจริญสติครับ" พระหนุ่มกล่าว "แต่บางครั้ง ความคิดก็เหมือนคลื่นที่ซัดเข้ามาไม่หยุดหย่อน หากเราปล่อยให้มันพาเราไป เราก็อาจจมอยู่กับมันนานเกินไป" เมษาเงียบไป เธอรู้สึกว่าพระหนุ่มรูปนี้เข้าใจเธออย่างลึกซึ้ง "แล้ว... เราจะทำอย่างไรดีคะหลวงพี่ เวลาที่ความคิดเหล่านั้นมันถาโถมเข้ามาจนเราตั้งรับไม่ไหว" พระหนุ่มทรุดตัวนั่งลงข้างเธอ "เราไม่ต้องพยายามต่อสู้กับมันครับคุณเมษา หน้าที่ของเราคือการเฝ้าดูมัน เหมือนเรานั่งดูเมฆที่ลอยไปในท้องฟ้า เมื่อเราเห็นเมฆก้อนหนึ่ง ก็รู้ว่ามันคือเมฆ เมื่อมันลอยผ่านไป ก็รู้ว่ามันจากไป เราไม่จำเป็นต้องไปผลักไส หรือไปยึดติดกับมัน" "แต่... ความคิดบางอย่างมันเจ็บปวดเหลือเกินค่ะหลวงพี่ มันทำให้เรารู้สึกแย่กับตัวเองมากๆ" น้ำเสียงของเมษาเริ่มสั่นเครือ "ความเจ็บปวดนั้น มันก็เป็นเพียงความรู้สึกหนึ่งครับ" พระหนุ่มกล่าวอย่างอ่อนโยน "มันเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เมื่อเกิดขึ้นตั้งอยู่แล้ว มันก็จะดับไปเช่นกัน หน้าที่ของเราคือการยอมรับมัน ให้มันเกิดขึ้น ให้มันดำรงอยู่ และให้มันดับไป โดยไม่ไปปรุงแต่งต่อ ไม่ไปตีตราว่าดีหรือไม่ดี" "ยอมรับ... อย่างนั้นหรือคะ" เมษาทวนคำ "ใช่ครับ ยอมรับในสิ่งที่มันเป็น" พระหนุ่มขยายความ "ลองนึกถึงเวลาที่เรามีไข้ เราก็ยอมรับว่าเรามีไข้ เราก็หาทางรักษา แต่เราไม่ได้โกรธไข้ที่เราเป็นนี่ครับ เราเพียงแต่รับรู้ว่ามันเกิดขึ้น และหาทางเยียวยา" เมษาพยักหน้าช้าๆ เธอเริ่มเข้าใจในสิ่งที่พระหนุ่มกำลังจะสื่อ การยอมรับไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นการเข้าใจธรรมชาติของสิ่งต่างๆ "แล้ว... ถ้าความคิดนั้นมันเกี่ยวกับความผิดพลาดในอดีตล่ะคะหลวงพี่" เมษาถามต่อ "มันเหมือนมีเสียงหนึ่งในหัวที่คอยตำหนิเราอยู่ตลอดเวลา ว่าเรามันแย่ เรามันไม่ดีพอ" "เสียงนั้น... คือเสียงของความยึดมั่นในตัวตนครับ" พระหนุ่มกล่าว "เราไปยึดติดว่า 'ฉัน' ได้ทำผิดไปแล้ว 'ฉัน' คือคนที่ไม่ดี แต่ในความเป็นจริง 'ตัวตน' นั้น ก็เป็นเพียงสิ่งที่เราสมมติขึ้นมา ไม่มีอะไรคงอยู่ถาวร" "การที่เราคิดว่าเราทำผิด ก็แสดงว่าเรากำลังเห็นความผิดพลาดนั้น และนั่นคือโอกาสในการเรียนรู้ครับ" พระหนุ่มกล่าวต่อ "แทนที่จะจมอยู่กับความรู้สึกผิด ลองเปลี่ยนมุมมองมาเป็นการเรียนรู้จากความผิดพลาดนั้น เพื่อไม่ให้เกิดขึ้นอีกในอนาคต" "หลวงพี่พูดง่ายจังค่ะ" เมษาเผลอพูดออกไป "แต่สำหรับหนู มันยากเหลือเกิน" "ไม่มีใครบอกว่ามันง่ายครับคุณเมษา" พระหนุ่มยิ้ม "แต่มันเป็นไปได้ การปฏิบัติธรรมก็เหมือนการฝึกฝนกล้ามเนื้อ ยิ่งฝึกฝนบ่อยครั้ง เราก็จะยิ่งแข็งแรง และสามารถรับมือกับมันได้ดีขึ้น" "การที่เราอยู่ที่นี่สามวันสองคืนนี้ ก็เพื่อฝึกฝนตัวเองให้เกิดสติ และปัญญา" พระหนุ่มกล่าว "เมื่อเรามีสติ เราก็จะเห็นความคิดและอารมณ์ต่างๆ ชัดเจนขึ้น เมื่อเรามีปัญญา เราก็จะเข้าใจธรรมชาติของมัน และปล่อยวางได้" เมษาเงียบไปอีกครั้ง เธอรู้สึกเหมือนกำลังมองเห็นทางสว่างบางๆ ท่ามกลางความสับสนในใจ การเผชิญหน้ากับเงาในใจของตัวเองไม่ใช่เรื่องง่าย แต่คำพูดของพระหนุ่มทำให้เธอรู้สึกมีความหวัง "ขอบคุณมากค่ะหลวงพี่" เมษาเอ่ยขึ้น "เหมือนได้เห็นแสงสว่างเลยค่ะ" "หากมีข้อสงสัย หรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม แจ้งได้เสมอนะครับ" พระหนุ่มกล่าว พลางลุกขึ้นยืน "ขอให้คุณเมษามีความสุขกับการปฏิบัติธรรมครับ" เมื่อพระหนุ่มเดินจากไป เมษาก็ยังคงนั่งนิ่งอยู่ตรงนั้น เธอหลับตาลงอีกครั้ง พยายามนำสิ่งที่พระหนุ่มสอนมาปฏิบัติ เธอเริ่มสังเกตความคิดที่วิ่งวนอยู่ในหัว โดยไม่ตัดสินว่ามันดีหรือไม่ดี แค่รับรู้ว่ามันเกิดขึ้น และปล่อยให้มันผ่านไป "ฉันคิดถึงเรื่อง... (ชื่อคน) ...ฉันรู้สึกเสียใจ... ฉันรู้สึกโกรธ... ฉันรู้สึกไม่ดีกับตัวเอง..." เธอสังเกตเห็นความคิดและความรู้สึกต่างๆ ที่ผุดขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง แต่แทนที่จะจมดิ่งไปกับมัน เธอพยายามลากลับมาอยู่ที่ลมหายใจของตัวเองอีกครั้ง "ลมหายใจเข้า... ลมหายใจออก..." เธอทำซ้ำๆ ราวกับเป็นบทสวดมนต์ส่วนตัว พลางนึกถึงคำว่า "อนิจจัง" ความไม่เที่ยง ทุกสิ่งเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป แม้แต่ความคิดและความรู้สึกที่กำลังครอบงำเธออยู่ ก็จะดับไปเช่นกัน แสงตะวันสีทองเริ่มจางหายไป เหลือเพียงแสงสีม่วงอ่อนๆ ที่แต่งแต้มท้องฟ้า เมษารู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงภายในจิตใจของเธอ ความสับสนยังคงมีอยู่บ้าง แต่ความรู้สึกกดดันที่เคยมีนั้นเริ่มเบาบางลง เธอรู้สึกราวกับว่ากำลังค่อยๆ ชำระล้างม่านหมอกในใจออกไปทีละน้อย