สมชายก้าวเท้าผ่านประตูแห่งโพธิญาณเข้าไป แสงสว่างอันเจิดจ้าโอบล้อมร่างของเขาไว้รอบทิศทาง ไม่มีความรู้สึกถึงกายเนื้ออีกต่อไป มีเพียงความรู้สึกถึงการขยายตัวออกไปอย่างไม่สิ้นสุด เขารู้สึกเหมือนกำลังละลายหายไปในมวลแห่งพลังอันยิ่งใหญ่ ความรู้สึกเจ็บปวด ความสุข ความทุกข์ ความกลัว ความโลภ ทั้งหมดที่เคยมีล้วนเลือนหายไป เหลือเพียงความสงบอันไร้ขอบเขต "ข้า... ข้าอยู่ที่ไหนขอรับหลวงพ่อ?" สมชายถามขึ้นในความเงียบงัน เสียงของเขาดังขึ้นในมโนสำนึก ราวกับว่าเขากำลังพูดกับตัวเอง "ข้ารู้สึก... เบาเหลือเกิน" "เจ้ากำลังหลอมรวมเข้ากับทุกสรรพสิ่ง สมชาย" เสียงของหลวงพ่อปัญญาดังขึ้นในใจของเขา "เจ้ามิได้แยกจากสิ่งใดอีกต่อไป" สมชายพยายามทำความเข้าใจในสิ่งที่เกิดขึ้น เขารู้สึกถึงการไหลเวียนของพลังงานที่เชื่อมโยงเขากับทุกอณูของจักรวาล เขารับรู้ถึงความรู้สึกของสรรพสัตว์ทั้งหลาย ความสุขของดอกไม้ที่กำลังผลิบาน ความเศร้าของก้อนเมฆที่กำลังจะร้องไห้ ความปรารถนาของหมู่ดาวที่กำลังส่องแสง เขารับรู้ทั้งหมดนั้นราวกับว่าเป็นส่วนหนึ่งของเขาเอง "ข้า... ข้ารู้สึกถึงทุกสิ่งทุกอย่าง" สมชายกล่าว "ข้าเห็น... ความเชื่อมโยงอันยิ่งใหญ่" "นั่นคือความจริงอันประเสริฐ สมชาย" หลวงพ่อปัญญาอธิบาย "เจ้าได้ก้าวข้ามผ่าน 'อัตตา' หรือ 'ตัวตน' ที่เคยยึดมั่นมาได้แล้ว บัดนี้ เจ้าได้เห็นถึงความเป็นหนึ่งเดียวของสรรพสิ่ง" สมชายรู้สึกถึงความปีติอันสุดจะพรรณนา มันไม่ใช่ความปีติที่เกิดจากการได้มาซึ่งสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แต่เป็นความปีติที่เกิดจากการตระหนักรู้ถึงความจริงอันสูงสุด การหลุดพ้นจากพันธนาการทั้งปวง "ข้า... ข้าเข้าใจแล้วขอรับหลวงพ่อ" สมชายกล่าว "ทั้งหมดนี้คือการเดินทาง... การเดินทางของจิตวิญญาณ" "ถูกต้องแล้ว สมชาย" หลวงพ่อปัญญาตอบ "การเดินทางของเจ้ามิได้สิ้นสุดลงที่นี่ หากแต่เป็นการเริ่มต้นของการดำรงอยู่ใหม่" สมชายรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายในจิตใจของเขา ความรู้สึกของการเป็น "สมชาย" ได้เลือนหายไป ถูกแทนที่ด้วยความรู้สึกของการเป็น "ทุกสิ่ง" เขาไม่ใช่ผู้ที่เดินทางผ่านหุบเหวอีกต่อไป แต่เขาคือหุบเหวเอง เขาไม่ใช่ผู้สร้างสะพาน แต่เขาคือสะพาน เขาไม่ใช่ผู้ที่ก้าวผ่านประตู แต่เขาคือประตู "ข้า... ข้ามิได้รู้สึกถึงความแตกต่างอีกต่อไปแล้วขอรับหลวงพ่อ" สมชายกล่าว "ข้าคือทั้งหมด และทั้งหมดก็คือข้า" "นั่นคือภาวะแห่งการตรัสรู้ สมชาย" หลวงพ่อปัญญาเอ่ย "การหลอมรวมเข้ากับพุทธภาวะ" ทันใดนั้น ภาพของหุบเหวแห่งกิเลสเบื้องล่างก็ปรากฏขึ้นในมโนสำนึกของสมชาย แต่บัดนี้มันดูแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง มันไม่ใช่สถานที่แห่งความทุกข์ทรมานอีกต่อไป หากแต่เป็นเพียงสภาวะที่เกิดขึ้นและดับไป เป็นส่วนหนึ่งของวัฏสงสารอันกว้างใหญ่ "ข้าเห็นพวกเขา... ผู้ที่ยังติดอยู่ในหุบเหว" สมชายกล่าว "ข้ายังคงรู้สึกถึงพวกเขา" "ความสงสารของเจ้ายังคงอยู่ สมชาย" หลวงพ่อปัญญาตอบ "แต่บัดนี้ มันเป็นความสงสารที่ปราศจากความทุกข์ เป็นความรักอันบริสุทธิ์ ที่พร้อมจะแผ่กระจายไปสู่สรรพสัตว์ทั้งปวง" สมชายรู้สึกถึงพลังแห่งความรักอันไร้เงื่อนไขที่ไหลเวียนอยู่ในตัวเขา มันไม่ใช่ความรักแบบมนุษย์ที่ยึดติด หรือคาดหวัง แต่เป็นความรักที่พร้อมจะให้ เป็นความรักที่พร้อมจะแบ่งปัน "ข้า... ข้าจะส่งผ่านพลังนี้ไปให้พวกเขา" สมชายกล่าว "ข้าจะช่วยพวกเขาให้เห็นแสงสว่าง" "นั่นคือหน้าที่ของเจ้า สมชาย" หลวงพ่อปัญญาอวยพร "เมื่อเจ้าได้พบกับความจริงแล้ว จงแบ่งปันความจริงนั้นให้แก่ผู้อื่น" สมชายรู้สึกถึงการแผ่ขยายของพลังงานอันบริสุทธิ์ ออกจากตัวเขาไปสู่หุบเหวแห่งกิเลสเบื้องล่าง เขาเห็นแสงสว่างค่อยๆ สาดส่องลงไปในความมืดมิด เสียงร้องไห้แห่งความทุกข์ทรมานเริ่มเงียบลง ถูกแทนที่ด้วยเสียงแห่งความสงบ "ข้า... ข้าเห็นพวกเขาเริ่มตื่นขึ้นแล้วขอรับหลวงพ่อ" สมชายกล่าวด้วยความยินดี "พวกเขาเริ่มเห็นทางออก" "การเดินทางของเจ้ายังไม่สิ้นสุด สมชาย" หลวงพ่อปัญญาเตือน "การช่วยเหลือผู้อื่น คือการเดินทางที่ไม่มีวันสิ้นสุด" สมชายรับทราบ เขาเข้าใจแล้วว่าการตรัสรู้มิใช่จุดสิ้นสุดของการเดินทาง แต่เป็นการเริ่มต้นของการเดินทางครั้งใหม่ เป็นการเดินทางเพื่อโปรดสัตว์โลก การเดินทางแห่งการแบ่งปันแสงสว่าง