กล้าหาญเดินกลับจากริมลำธารด้วยความรู้สึกที่เต็มตื้น เขาเข้าใจถึงความหมายของการให้ที่ไร้เงื่อนไขมากขึ้น สายน้ำที่ไหลเอื่อยๆ กลับกลายเป็นครูผู้ยิ่งใหญ่สอนบทเรียนอันล้ำค่าให้แก่เขา การที่เขาช่วยยายมาลี ล้างจานที่วัด หรือแม้แต่การเก็บกวาดบริเวณวัด ล้วนเป็นการกระทำที่หล่อเลี้ยงจิตใจของเขาให้เติบโต "การให้ที่บริสุทธิ์... การให้ที่ไม่หวังผลตอบแทน" กล้าหาญพึมพำกับตัวเองขณะที่เดินกลับมายังกุฏิ เขานึกถึงคำพูดของหลวงพ่อบุญมีที่เปรียบเปรยการทำความดีกับการไหลของสายน้ำ การกระทำเล็กๆ น้อยๆ ที่ทำด้วยใจที่ว่างเปล่าจากความคาดหวัง ยิ่งทำให้เขารู้สึกว่าตัวเองได้เข้าใกล้ความดีงามที่หลวงพ่อกล่าวถึงมากขึ้น เมื่อมาถึงกุฏิ กล้าหาญก็หยิบเปลือกหอยโข่งใบที่เขาทำความสะอาดจนเงางามขึ้นมาดูอีกครั้ง แสงแดดยามบ่ายสาดส่องผ่านหน้าต่างกระทบกับเปลือกหอย ทำให้เกิดประกายสีรุ้งอ่อนๆ สะท้อนขึ้นมา เขารู้สึกดีใจที่ได้ค้นพบความงามที่ซ่อนเร้นนี้ และยิ่งดีใจมากขึ้นเมื่อได้เรียนรู้ถึงการให้ที่ไร้เงื่อนไขจากสายน้ำ "หลวงพ่อครับ" กล้าหาญตะโกนเรียกเมื่อเห็นหลวงพ่อบุญมีกำลังเดินตรวจตราบริเวณสวนหย่อมหลังวัด "ผมขอไปช่วยงานที่สวนได้ไหมครับ" หลวงพ่อบุญมีหันมายิ้มรับ "ดีมากไอ้กล้า วันนี้เรากำลังจะลงมือปลูกผักสวนครัวกันพอดี มานี่สิ" กล้าหาญรีบวิ่งไปสมทบหลวงพ่อที่สวนเล็กๆ หลังวัด ที่นั่นมีชาวบ้านบางส่วนที่มาช่วยงานวัดเช่นกัน พวกเขากำลังช่วยกันเตรียมแปลงผัก กำจัดวัชพืช และพรวนดิน "วันนี้เราจะปลูกผักชีกับกะเพราเป็นหลัก" หลวงพ่อบุญมีกล่าวพลางยื่นถุงเมล็ดพันธุ์เล็กๆ ให้กล้าหาญ "เจ้าลองดูนะ นี่คือเมล็ดพันธุ์ที่เราได้จากการเก็บเกี่ยวในครั้งก่อน" กล้าหาญรับถุงเมล็ดพันธุ์มา เขารู้สึกตื่นเต้นที่ได้มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สิ่งดีๆ เขาเห็นเมล็ดพันธุ์สีดำเล็กๆ จำนวนมากอยู่ภายในถุง "เมล็ดพันธุ์เหล่านี้ จะนำไปปลูกให้เกิดเป็นต้นใหม่" หลวงพ่อบุญมีอธิบาย "แต่กว่ามันจะงอกเงย มันก็ต้องผ่านกระบวนการต่างๆ มากมาย" "กระบวนการอะไรบ้างครับหลวงพ่อ" กล้าหาญถาม "อย่างแรกคือการเตรียมดิน" หลวงพ่อบุญมีชี้ไปยังแปลงผักที่ชาวบ้านกำลังช่วยกันเตรียม "ต้องทำให้ดินร่วนซุย ปราศจากวัชพืช เพื่อให้เมล็ดพันธุ์มีที่ที่เหมาะสมในการเจริญเติบโต" "แล้วก็ต้องรดน้ำ ใส่ปุ๋ย ดูแลให้มันได้รับแสงแดดที่พอเหมาะ" หลวงพ่อบุญมีกล่าวต่อ "บางครั้งก็ต้องคอยกำจัดศัตรูพืช ไม่ว่าจะเป็นแมลง หรือโรคต่างๆ" "เหมือนกับคนเราเลยนะครับหลวงพ่อ" กล้าหาญเชื่อมโยงเข้ากับสิ่งที่เขาได้เรียนรู้มา "ถ้าเราอยากเป็นคนดี ก็ต้องได้รับการบ่มเพาะ ได้รับคำแนะนำที่ดี ได้รับการดูแลเอาใจใส่" "ถูกต้องเลยไอ้กล้า" หลวงพ่อบุญมีพยักหน้าเห็นด้วย "และสิ่งที่สำคัญที่สุด คือการที่เราต้องรู้จักแบ่งปัน" "แบ่งปันเหรอครับ" กล้าหาญสงสัย "ใช่" หลวงพ่อบุญมีตอบ "เราแบ่งปันเมล็ดพันธุ์เหล่านี้ ให้มันเติบโต แล้วเราก็เก็บเกี่ยวผลผลิตมาแบ่งปันกันอีกที" "หมายความว่า ถ้าเรามีเมล็ดพันธุ์ เราก็เอาไปปลูก แล้วถ้าเราปลูกได้เยอะ เราก็แบ่งให้คนอื่นไปปลูกต่อได้ใช่ไหมครับ" กล้าหาญพยายามทำความเข้าใจ "นั่นแหละคือความงดงามของการแบ่งปัน" หลวงพ่อบุญมีกล่าว "เหมือนกับความรู้ หรือสิ่งดีๆ ที่เราได้รับมา หากเราเก็บไว้คนเดียว มันก็มีประโยชน์จำกัด แต่ถ้าเราแบ่งปันออกไป มันก็จะขยายวงกว้างออกไปเรื่อยๆ" ท่านเดินไปหยิบเมล็ดผักชีอีกถุงหนึ่ง "ดูนี่สิ ถุงนี้เป็นเมล็ดพันธุ์ที่หลวงพ่อได้มาจากพระอีกวัดหนึ่ง ท่านก็แบ่งปันมาให้เรา เราก็เอามาปลูก แล้วพอเราได้ผลผลิตดีๆ เราก็จะแบ่งกลับคืนไป หรือแบ่งให้วัดอื่นที่ต้องการ" "แล้วถ้าเราไม่มีเมล็ดพันธุ์เลยล่ะครับ" กล้าหาญถาม "เราก็สามารถแบ่งปันอย่างอื่นได้" หลวงพ่อบุญมีตอบ "เราอาจจะแบ่งปันแรงกาย แรงใจ เวลา หรือแม้แต่รอยยิ้ม" "รอยยิ้มก็แบ่งปันได้เหรอครับ" กล้าหาญถามอย่างไม่แน่ใจ "แน่นอน" หลวงพ่อบุญมีหัวเราะเบาๆ "รอยยิ้มเป็นสิ่งมหัศจรรย์นะ มันสามารถทำให้คนรอบข้างมีความสุขได้ มันสามารถคลายความเศร้าหมอง หรือความกังวลใจได้" กล้าหาญนึกย้อนไปถึงรอยยิ้มของยายมาลี วันที่เขาไปช่วยท่านล้างจาน รอยยิ้มของชาวนาที่ทุ่งนา วันที่เขาไปช่วยเก็บฟาง รอยยิ้มเหล่านั้นทำให้เขารู้สึกอบอุ่นใจอย่างบอกไม่ถูก "บางที เราอาจจะรู้สึกว่าเราไม่มีอะไรจะแบ่งปัน" หลวงพ่อบุญมีกล่าวต่อ "แต่จริงๆ แล้ว ทุกคนต่างก็มีสิ่งที่จะแบ่งปันได้ทั้งนั้น แค่เราเปิดใจ และมองหามัน" "เหมือนกับเปลือกหอยโข่ง ที่ผมคิดว่ามันไม่มีค่า" กล้าหาญเสริม "แต่พอหลวงพ่อชี้ให้ดู ผมก็เห็นความงามที่ซ่อนอยู่ข้างใน" "ใช่แล้ว" หลวงพ่อบุญมีตบไหล่กล้าหาญเบาๆ "ความดีงามก็เช่นกัน มันอาจจะซ่อนอยู่ในตัวเรา หรือในสิ่งรอบตัวเรา ที่เรามองข้ามไป แต่ถ้าเราเพียรพยายามที่จะค้นหา และแบ่งปันมันออกไป โลกนี้ก็จะน่าอยู่ยิ่งขึ้น" กล้าหาญรู้สึกว่าตัวเองกำลังค่อยๆ เติมเต็มส่วนที่ขาดหายไปในจิตใจ เขาเริ่มเข้าใจแล้วว่า การทำความดีไม่ใช่เรื่องไกลตัว หรือต้องทำสิ่งที่ยิ่งใหญ่เสมอไป การแบ่งปันสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ด้วยใจที่บริสุทธิ์ ก็สามารถสร้างผลกระทบที่ยิ่งใหญ่ได้เช่นกัน เขาก้มลงมองเมล็ดพันธุ์ในมือ รู้สึกถึงความหวังและความผูกพันกับผืนดินที่กำลังจะได้รับเมล็ดพันธุ์แห่งการแบ่งปันนี้