หลังจากสถานการณ์ไฟไหม้คลี่คลายลง โรงเก็บข้าวส่วนใหญ่ถูกไฟเผาผลาญจนวอดวาย เหลือเพียงซากปรักหักพังที่ยังคงมีควันกรุ่นๆ ลอยขึ้นมาเป็นระยะๆ ชาวบ้านหลายคนนั่งลงบนพื้นอย่างอ่อนแรง ใบหน้าเปื้อนเขม่าควัน และเต็มไปด้วยความเศร้าสลด บุญเดินเข้าไปหาชายผู้ก่อเหตุ ซึ่งตอนนี้ยืนมองซากปรักหักพังด้วยสายตาที่เต็มไปด้วยความรู้สึกผิด "โยม" บุญเรียก "ตอนนี้ไฟสงบแล้ว" "แต่ปัญหายังไม่จบ" "เราต้องมานั่งคุยกัน" "เพื่อหาทางออก" ชายผู้นั้นพยักหน้าอย่างเงียบๆ เขาดูอ่อนล้า และเหมือนจะหมดเรี่ยวแรง "อาตมาภาพจะให้ชาวบ้านทุกคน มาประชุมกันที่วัด" บุญกล่าว "เพื่อพูดคุยกันอย่างเปิดอก" "เราจะฟังซึ่งกันและกัน" "และเราจะหาทางแก้ไขปัญหานี้ไปด้วยกัน" "โยมเอง ก็ต้องมาด้วย" "เพื่ออธิบายสิ่งที่เกิดขึ้น" "และรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง" เมื่อข่าวการประชุมแพร่กระจายออกไป ชาวบ้านส่วนใหญ่ก็ตอบรับด้วยความเต็มใจ หลายคนแม้จะเสียใจกับความเสียหาย แต่ก็อยากให้เรื่องราวนี้จบลงด้วยดี และอยากจะเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริง แต่ก็มีบางส่วน ที่ยังคงมีความโกรธแค้นสะสมอยู่ภายในใจ พวกเขาไม่แน่ใจว่าการพูดคุยกัน จะสามารถแก้ไขปัญหาได้จริงหรือ ในวันต่อมา บริเวณศาลาวัดสามัคคีเต็มไปด้วยชาวบ้านที่มารวมตัวกัน บุญนั่งอยู่บนอาสนะด้านหน้า พร้อมกับพระลูกวัดอีกสองสามรูป ผู้ใหญ่บ้าน และผู้นำชุมชนคนอื่นๆ ก็นั่งอยู่เคียงข้าง "ขอเจริญพรสาธุชนทุกท่าน" บุญเริ่มกล่าว "วันนี้ เรามาประชุมกัน เพื่อแก้ไขปัญหา" "ปัญหาไฟไหม้โรงเก็บข้าว" "และปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านของเรา" "อาตมาภาพเชื่อว่า ทุกปัญหามีทางแก้ไข" "หากเรามีความตั้งใจจริง" "และความอดทน" บุญมองไปยังชายผู้ก่อเหตุ ซึ่งนั่งอยู่ที่แถวหน้า "ก่อนอื่น" บุญกล่าว "ขอให้โยม ได้อธิบายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น" "ด้วยความสัตย์จริง" "เพื่อที่ทุกคน จะได้เข้าใจ" ชายผู้นั้นลุกขึ้นยืน ด้วยท่าทางที่ยังคงไม่มั่นคงนัก "ข้าชื่อ นายมีชัย" เขาเริ่มพูด "ข้า... ข้าเป็นคนจุดไฟเอง" "ข้าขอโทษชาวบ้านทุกคน" "ที่ทำให้เกิดความเสียหาย" ชาวบ้านหลายคนในที่ประชุมส่งเสียงฮือฮาด้วยความตกใจ "ข้าทำไปเพราะความโกรธ" มีชัยกล่าวต่อ "พวกท่านอาจจะไม่รู้" "แต่ตลอดหลายปีที่ผ่านมา" "พวกพ่อค้าที่มาซื้อข้าวของเรา" "กดราคาพวกเรามาตลอด" "พวกเขาให้ราคาต่ำมาก" "จนบางครั้ง พวกเราแทบไม่เหลืออะไรเลย" "แต่พวกเขากลับเอาข้าวของเราไปขายในตลาด" "ได้กำไรมหาศาล" "พวกเราได้แต่บอกตัวเองว่า ต้องอดทน" "เพราะเรายังต้องพึ่งพาพวกเขา" "แต่ครั้งนี้" มีชัยเสียงสั่นเครือ "พวกเขากลับบอกว่า ข้าวของเรามีคุณภาพต่ำ" "ไม่ตรงตามมาตรฐาน" "เลยจะไม่รับซื้อ" "ทั้งที่เรารู้ดีว่า ข้าวของเราดี" "มันเป็นเพราะพวกเขาอยากจะซื้อในราคาที่ถูกลงไปอีก" "พวกเขาสมคบคิดกัน" "เพื่อเอาเปรียบพวกเรา" "ความอดทนของข้า" มีชัยกล่าว "มันขาดสะบั้นลงตรงนั้น" "ข้าเห็นข้าวที่พวกเราตั้งใจปลูก" "กำลังจะถูกกดราคาอีกครั้ง" "ข้าเห็นภาพครอบครัวของข้า" "ที่ต้องอดมื้อกินมื้อ" "เพราะความเห็นแก่ตัวของคนพวกนั้น" "ความแค้นมันเข้าครอบงำ" "ข้าเลยตัดสินใจ... " "ข้าไม่รู้จะทำอย่างไรแล้ว" "มีแต่ความโกรธ" ชาวบ้านหลายคนเริ่มพยักหน้า บางคนก็มีสีหน้าเห็นใจ มีชัย น้ำเสียงของเขาเต็มไปด้วยความรู้สึกผิด และความอัดอั้น "อาตมาภาพเข้าใจ" บุญกล่าว "เมื่อเรารู้สึกว่าถูกเอาเปรียบ" "ความรู้สึกโกรธแค้นย่อมเกิดขึ้นเป็นธรรมดา" "แต่วิธีการที่โยมมีชัยเลือกใช้" "คือการทำลาย" "ซึ่งไม่ใช่วิธีการที่ถูกต้อง" "มันสร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้อื่น" "และสุดท้าย ก็สร้างความเดือดร้อนให้กับตนเอง" บุญหันไปมองชาวบ้านคนอื่นๆ "แล้วพวกท่านเล่า" บุญถาม "ท่านทั้งหลายเคยประสบปัญหาเดียวกันนี้หรือไม่?" "ท่านรู้สึกอย่างไร?" ชาวบ้านคนหนึ่ง ซึ่งเป็นหญิงสูงวัย ตอบขึ้น "หนูทนมานานแล้วค่ะหลวงพ่อ" "พ่อค้าพวกนั้น เห็นเราเป็นชาวบ้าน" "เลยเอาเปรียบเราง่ายๆ" "บางทีข้าวดีๆ ก็ถูกตีราคาว่าเป็นข้าวเกรดต่ำ" "จนเราไม่รู้จะทำอย่างไร" "พวกเราเคยพยายามรวมกลุ่มกัน" ชาวบ้านอีกคนกล่าว "เพื่อต่อรองราคา" "แต่ก็ไม่สำเร็จ" "พวกพ่อค้าก็บอกว่า ถ้าไม่ขายให้เขาก็ไปขายที่อื่น" "แต่เราก็ไม่มีทางเลือกอื่น" "เพราะคนกลางมันมีน้อย" เสียงสะท้อนจากชาวบ้านหลายคน แสดงให้เห็นว่า ปัญหาการกดราคา และการเอาเปรียบนี้ เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมานาน และฝังรากลึก "นี่คือสิ่งที่อาตมาภาพได้กล่าวไปก่อนหน้านี้" บุญกล่าว "ว่าเรากำลังถูก 'ลัทธิเทียม' หรือ 'ลัทธิแห่งความโลภ' ครอบงำ" "ลัทธิที่สอนให้เราเห็นแก่ตัว" "แสวงหาแต่ประโยชน์ส่วนตน" "โดยไม่สนใจความเดือดร้อนของผู้อื่น" "เมื่อพวกพ่อค้าเหล่านั้น ยึดถือลัทธิแห่งความโลภ" "พวกเขาก็ย่อมเอาเปรียบพวกเรา" "และเมื่อเราเอง" บุญกล่าวต่อ "เมื่อเราถูกเอาเปรียบจนทนไม่ไหว" "แล้วเราเลือกที่จะใช้ความโกรธ และการทำลาย" "เราก็กำลังจะตกไปสู่ 'ลัทธิเทียม' เดียวกัน" "นั่นคือการใช้ความรุนแรง เพื่อแก้ปัญหา" "ซึ่งไม่ใช่หนทางแห่งพระพุทธศาสนา" "ไม่ใช่หนทางแห่งปัญญา" "หนทางแห่งพระพุทธศาสนา" บุญกล่าวเน้น "คือการใช้ปัญญา" "การใช้เมตตา" "และการใช้การพูดคุย" "เพื่อแก้ไขปัญหา" "เราต้องพยายามทำความเข้าใจ" "ทั้งเหตุ และผล" "ของทุกสิ่ง" "วันนี้" บุญกล่าว "เราจะมาหาทางออกร่วมกัน" "เพื่อไม่ให้เหตุการณ์แบบนี้ เกิดขึ้นอีก" "เราจะทำอย่างไร" "เพื่อให้พวกเรามีอำนาจต่อรองมากขึ้น?" "เราจะทำอย่างไร" "เพื่อป้องกันไม่ให้ถูกเอาเปรียบ?" บรรยากาศในที่ประชุมเริ่มเปลี่ยนไป จากความโกรธ และความสิ้นหวัง กลายเป็นความหวัง และความมุ่งมั่นที่จะหาทางแก้ไข