การจัดตั้งคณะกรรมการบริหารจัดการแหล่งน้ำถือเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญของหมู่บ้านแพร แต่สถานการณ์โดยรวมยังคงมีความตึงเครียด การเดินทางไปศาลตามคำร้องของนายทุนใกล้เข้ามาทุกขณะ และความกดดันจากฝ่ายตรงข้ามก็ทวีความรุนแรงขึ้น "พวกคนของนายทุนยังคงคอยสอดส่องอยู่เสมอ" กำนันรายงานในการประชุมคณะกรรมการชุดใหม่ "และผมได้รับข่าวว่า นายทุนได้ส่งทีมทนายความเพิ่มอีกสองคนมาที่จังหวัด เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการขึ้นศาล" "นี่เป็นการส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่า เขาไม่ยอมแพ้ง่ายๆ" หลวงพ่อบุญกล่าวด้วยสีหน้าเคร่งเครียด "เราต้องเตรียมตัวให้พร้อมที่สุด" "ผมได้พูดคุยกับทนายความของเราแล้วครับ" ดร.วิชัยกล่าว "ท่านยืนยันว่า การมีรายงานการสำรวจปริมาณน้ำที่ชัดเจน และแผนการบริหารจัดการแหล่งน้ำที่รอบคอบ จะเป็นประโยชน์อย่างมากในการต่อสู้คดี" "แต่ผมยังกังวลเรื่องเอกสารสิทธิ์ที่ดิน" ป้าแดงกล่าว "นายทุนอาจจะหาช่องโหว่ หรืออ้างสิทธิ์บางอย่างขึ้นมาได้" "ทนายความของเราได้ตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ที่ดินของหมู่บ้านอย่างละเอียดแล้ว" ลุงบุญมีกล่าว "เอกสารของเราถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ และเรามีพยานบุคคลที่พร้อมจะยืนยันว่า ที่ดินผืนนี้เป็นของหมู่บ้านมานานแล้ว" "อย่างไรก็ตาม" หลวงพ่อบุญกล่าว "เราต้องเตรียมพร้อมสำหรับทุกสถานการณ์" วันเดินทางไปศาลมาถึง บรรยากาศในหมู่บ้านเต็มไปด้วยความรู้สึกที่หลากหลาย ทั้งความกังวล ความหวัง และความเด็ดเดี่ยว ชาวบ้านจำนวนหนึ่งได้ร่วมเดินทางไปยังศาลจังหวัด เพื่อเป็นกำลังใจให้กับคณะกรรมการ การพิจารณาคดีเริ่มต้นขึ้นในห้องพิจารณาคดีที่เต็มไปด้วยผู้คน ทนายความของนายทุนได้ยื่นเอกสารต่างๆ และพยานหลักฐานที่อ้างว่าตนเองมีสิทธิ์ในที่ดินผืนนั้น โดยเน้นไปที่ข้อตกลงทางธุรกิจในอดีตและการลงทุนของนายทุนในพื้นที่ "ท่านผู้พิพากษาครับ" ทนายความของนายทุนกล่าว "ลูกความของผมได้ลงทุนอย่างมหาศาลในพื้นที่นี้ และมีความจำเป็นต้องใช้แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรกรรมขนาดใหญ่ การที่ชาวบ้านจะยึดครองแหล่งน้ำนี้ไว้แต่เพียงผู้เดียว ย่อมเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง" ทนายความของหมู่บ้านได้โต้แย้งอย่างมีเหตุผล โดยนำเสนอเอกสารสิทธิ์ที่ดินของหมู่บ้าน และรายงานการสำรวจแหล่งน้ำที่ยืนยันว่าแหล่งน้ำนี้มีอยู่ตามธรรมชาติ และเป็นทรัพยากรสำคัญของชุมชน "ท่านผู้พิพากษาครับ" ทนายความของหมู่บ้านกล่าว "เอกสารสิทธิ์ของลูกความของเราถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ และแหล่งน้ำนี้เป็นทรัพย์สินที่ควรได้รับการอนุรักษ์เพื่อประโยชน์ของชุมชน ไม่ใช่เพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจของบุคคลเพียงคนเดียว" ดร.วิชัย ได้ถูกเชิญให้ขึ้นเบิกความเป็นพยาน เพื่ออธิบายถึงศักยภาพของแหล่งน้ำ และแผนการบริหารจัดการที่ได้จัดทำขึ้น "ผมยืนยันว่า แหล่งน้ำนี้มีปริมาณน้ำที่มหาศาล" ดร.วิชัยกล่าว "และสามารถผลิตน้ำได้อย่างต่อเนื่อง หากได้รับการบริหารจัดการอย่างถูกวิธี แผนการบริหารจัดการของเราได้ถูกออกแบบมาเพื่อความยั่งยืน และจะก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อชุมชน" หลวงพ่อบุญได้ให้การเบิกความด้วยความสงบนิ่ง แต่แฝงไปด้วยความหนักแน่น "อาตมาเชื่อมั่นในความถูกต้อง" หลวงพ่อบุญกล่าว "แหล่งน้ำนี้เป็นของชาวบ้านมานานแล้ว และเรามีหน้าที่ที่จะปกป้องมันไว้ เพื่อลูกหลานในอนาคต การกระทำของนายทุนนั้น เป็นการเบียดเบียนผู้อื่น และไม่เป็นไปตามหลักธรรมคำสอน" การพิจารณาคดีดำเนินไปอย่างเข้มข้น ทั้งสองฝ่ายต่างนำเสนอพยานหลักฐานและโต้แย้งกันอย่างดุเดือด ทนายความของนายทุนพยายามที่จะบิดเบือนข้อเท็จจริง และสร้างความสับสนให้กับศาล แต่ทนายความของหมู่บ้านก็สามารถชี้แจงและหักล้างข้อกล่าวอ้างเหล่านั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในระหว่างการพิจารณาคดี เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้น เมื่อมีพยานคนสำคัญของฝ่ายนายทุน ซึ่งเป็นอดีตเจ้าหน้าที่ของรัฐ ที่เคยมีส่วนเกี่ยวข้องกับการออกเอกสารบางอย่าง ได้ออกมาให้การต่อศาลว่า เขาถูกกดดันจากนายทุนให้ดำเนินการบางอย่างที่ไม่ถูกต้อง "ผมถูกข่มขู่และให้สินบน" พยานคนนั้นกล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ "ผมจำเป็นต้องทำตามที่นายทุนต้องการ เพื่อให้ครอบครัวของผมปลอดภัย" คำให้การของพยานคนนี้สร้างความตกตะลึงให้กับทุกคนในห้องพิจารณาคดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝ่ายนายทุน "นี่คือหลักฐานชิ้นสำคัญ" ทนายความของหมู่บ้านกล่าว "ที่แสดงให้เห็นถึงความไม่สุจริตของนายทุน" ผู้พิพากษาได้พิจารณาพยานหลักฐานทั้งหมด และรับฟังการแถลงการณ์ของทั้งสองฝ่าย ก่อนที่จะมีคำสั่งเลื่อนการพิจารณาคดีออกไป เพื่อให้มีการตรวจสอบเอกสารเพิ่มเติม เมื่อการพิจารณาคดีในวันนั้นสิ้นสุดลง ชาวบ้านที่มาให้กำลังใจต่างก็รู้สึกโล่งใจ แม้ว่าผลการตัดสินยังไม่เป็นที่สิ้นสุด แต่การที่พยานคนสำคัญของฝ่ายนายทุนกลับคำให้การ ถือเป็นสัญญาณที่ดี "เรามาถูกทางแล้ว" หลวงพ่อบุญกล่าวกับคณะกรรมการ "ความจริงย่อมเป็นจริงเสมอ" "ผมเชื่อว่า ความยุติธรรมจะคุ้มครองเราครับท่านหลวงพ่อ" ดร.วิชัยกล่าวเสริม การต่อสู้ยังไม่จบสิ้น แต่การเดินทางมาถึงศาลในครั้งนี้ ได้เปิดเผยความจริงบางส่วน และเป็นการเดิมพันครั้งสุดท้ายที่ชาวบ้านแพรได้พิสูจน์ความบริสุทธิ์และสิทธิ์อันชอบธรรมของตนเอง