ตอนที่ 25 — การตัดสินใจที่พลิกผัน
บรรยากาศในห้องพิจารณาคดีตึงเครียดจนแทบจะจับต้องได้ เสียงกระซิบกระซาบเงียบหายไป เหลือเพียงเสียงฝีปากของทนายความทั้งสองฝ่ายที่กำลังโต้แย้งกันอย่างเข้มข้น ทนายความของนายทุนพยายามชี้ให้เห็นถึงข้อผิดพลาดเล็กๆ น้อยๆ ในเอกสารสิทธิ์ของหมู่บ้าน และอ้างถึงสัญญาทางธุรกิจบางประการที่ตนเองตีความให้เป็นประโยชน์กับฝ่ายนายทุนมากที่สุด
"ท่านผู้พิพากษาที่เคารพ" ทนายความของนายทุนกล่าวเสียงดัง "ลูกความของผมได้ลงทุนพัฒนาพื้นที่มาเป็นเวลาหลายปี มีการสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการเกษตรขนาดใหญ่ และแหล่งน้ำแห่งนี้คือหัวใจสำคัญของโครงการ การที่ชาวบ้านจะมายึดถือสิทธิ์โดยอ้างเพียงว่า เป็นที่สาธารณะมาแต่เดิมนั้น เป็นการกระทำที่เห็นแก่ตัวและขัดต่อหลักการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ"
ทนายความของหมู่บ้านแย้งกลับอย่างหนักแน่น "ท่านผู้พิพากษาครับ เอกสารสิทธิ์ของหมู่บ้านแพรนั้นถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ เรามีหลักฐานชัดเจนว่า ที่ดินผืนนี้เป็นของชุมชนมาอย่างยาวนาน และแหล่งน้ำก็เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ไม่ใช่สิ่งที่นายทุนเป็นผู้สร้างขึ้น การลงทุนของลูกความฝ่ายจำเลย ไม่ได้มีผลทำให้สิทธิ์ในการครอบครองแหล่งน้ำนี้เปลี่ยนแปลงไปได้"
หลวงพ่อบุญที่นั่งอยู่แถวหน้าสุดของที่นั่งฝั่งจำเลย หลับตาลง พนมมือไหว้เบาๆ ในใจ ท่านภาวนาขอให้ความยุติธรรมจงมีแด่ชาวบ้านแพร กำนัน ลุงบุญมี และป้าแดง ต่างก็ส่งสายตาให้กำลังใจกันและกัน ทุกคนต่างรู้ดีว่า การต่อสู้ครั้งนี้คือเดิมพันครั้งสุดท้าย
"ส่วนเรื่องข้อตกลงทางธุรกิจที่ท่านทนายความฝ่ายโจทก์กล่าวอ้าง" ทนายความของหมู่บ้านกล่าวต่อ "ข้อตกลงดังกล่าวมีเจตนาเพื่อการร่วมมือทางการเกษตรในระดับหนึ่งเท่านั้น ไม่ได้หมายถึงการยกกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรือแหล่งน้ำให้แก่ฝ่ายนายทุนแต่อย่างใด อีกทั้งข้อตกลงนั้นก็มีผลผูกพันกันเพียงชั่วคราว และเมื่อถึงกำหนดเวลาที่ตกลงกันไว้ ฝ่ายนายทุนก็ไม่ได้แสดงเจตนาที่จะดำเนินการต่อ แต่กลับเลือกที่จะใช้ช่องทางกฎหมายเพื่อยึดครองทรัพยากรของชุมชน"
ดร.วิชัยที่นั่งอยู่ข้างๆ กำนัน พยักหน้าเห็นด้วยกับทุกคำพูดของทนายความ ใบหน้าของเขาเต็มไปด้วยความมุ่งมั่น เขาเชื่อมั่นในหลักฐานที่เตรียมมา และเชื่อมั่นในความถูกต้องของชาวบ้าน
"และที่สำคัญที่สุด" ทนายความของหมู่บ้านเสริม "เราได้ยื่นรายงานการสำรวจปริมาณน้ำ และแผนการบริหารจัดการแหล่งน้ำที่จัดทำขึ้นโดย ดร.วิชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพยากรน้ำ ซึ่งแผนนี้ได้คำนึงถึงการใช้น้ำอย่างยั่งยืน และการแบ่งปันผลประโยชน์ให้กับชุมชนอย่างเป็นธรรม ซึ่งขัดแย้งกับเจตนาของฝ่ายโจทก์ที่ต้องการผูกขาดทรัพยากรนี้ไว้แต่เพียงผู้เดียว"
เสียงพูดคุยเริ่มหนาหูขึ้นอีกครั้ง ชาวบ้านที่รอฟังคำตัดสินอยู่ด้านนอกห้องพิจารณาคดี ต่างก็ลุ้นระทึก ผู้พิพากษาเงยหน้าขึ้นจากกองเอกสาร
"คู่ความทั้งสองฝ่าย" ผู้พิพากษาเอ่ยเสียงเข้ม "ได้นำเสนอพยานหลักฐานและข้อโต้แย้งครบถ้วนแล้ว ศาลจะใช้เวลาในการพิจารณา และจะประกาศคำตัดสินในวันนัดต่อไป"
คำพูดนั้นทำให้บรรยากาศยิ่งอึดอัด ไม่มีใครรู้ว่าใครจะเป็นฝ่ายได้เปรียบ การรอคอยคือสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
"ท่านหลวงพ่อครับ" กำนันกล่าวขณะที่กำลังเดินออกจากศาล "ผมภาวนาให้ทุกอย่างเป็นไปในทางที่ดีที่สุด"
"การทำความดี ย่อมได้รับผลตอบแทนที่ดีเสมอ กำนัน" หลวงพ่อบุญตอบด้วยน้ำเสียงที่สงบนิ่ง "ไม่ว่าผลจะออกมาเป็นเช่นไร เราก็ได้ทำเต็มที่แล้ว"
"แต่ผมก็อดหวั่นใจไม่ได้ครับ" ป้าแดงเอ่ยขึ้น "พวกคนของนายทุนยังคงวนเวียนอยู่แถวนี้ พวกเขาอาจจะคิดแผนการอะไรบางอย่างอยู่ก็ได้"
"เราต้องไม่ประมาท" ลุงบุญมีเสริม "ผมได้สั่งให้คนของเราคอยเฝ้าระวังตลอดเวลา"
ทันใดนั้นเอง เสียงโทรศัพท์มือถือของกำนันก็ดังขึ้น เขาหยิบขึ้นมาดู เป็นเบอร์ที่ไม่คุ้นเคย
"สวัสดีครับ" กำนันรับสาย
"สวัสดีครับ ผมสมชาย ทนายความจากสำนักงานกฎหมาย 'สิทธิ์ธรรม' ครับ" เสียงปลายสายดังขึ้นอย่างสุภาพ "ผมได้รับมอบหมายจาก ดร.วิชัย ให้ติดต่อท่านครับ"
กำนันขมวดคิ้ว "ดร.วิชัย? ท่านมีเรื่องอะไรครับ"
"คืออย่างนี้ครับท่านกำนัน" ทนายสมชายกล่าว "หลังจากที่ศาลได้ขอเอกสารเพิ่มเติมเกี่ยวกับรายงานการสำรวจแหล่งน้ำ และแผนการบริหารจัดการ ดร.วิชัย ได้ค้นพบเอกสารสำคัญบางอย่างเพิ่มเติม ซึ่งอาจจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อคดีของท่านครับ"
"เอกสารสำคัญอะไรครับ" กำนันถามด้วยความสงสัย
"เป็นบันทึกข้อความเก่าแก่ครับ" ทนายสมชายอธิบาย "ซึ่งมีลายเซ็นของอดีตเจ้าของที่ดินเดิม และแสดงเจตนาในการยกที่ดินผืนนี้ พร้อมแหล่งน้ำ ให้เป็นสมบัติสาธารณะของหมู่บ้านแพรอย่างชัดเจน และเอกสารฉบับนี้มีพยานรับรองที่น่าเชื่อถือมากครับ"
ทุกคนที่ได้ยินถึงกับตะลึง
"จริงหรือครับ!" กำนันอุทานเสียงหลง
"จริงครับท่านกำนัน" ทนายสมชายยืนยัน "ผมกำลังจะรีบนำเอกสารนี้ไปยื่นต่อศาลโดยเร็วที่สุดครับ"
ความหวังใหม่ฉายวาบขึ้นในดวงตาของทุกคน การค้นพบเอกสารชิ้นนี้อาจจะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของคดี
"ขอบคุณมากครับ ทนายสมชาย" กำนันกล่าวด้วยน้ำเสียงที่เปี่ยมไปด้วยความยินดี "ผมจะรอฟังข่าวดีนะครับ"
หลังจากวางสาย กำนันหันไปมองหลวงพ่อบุญและทุกคนด้วยรอยยิ้มที่เต็มไปด้วยความหวัง "ท่านทั้งหลายครับ ดูเหมือนว่า ความยุติธรรมกำลังจะเข้าข้างเราแล้ว"
หลวงพ่อบุญยิ้มรับ "อาตมาเชื่อมั่นเสมอว่า ความจริงและความดี ย่อมชนะความอธรรม"
4,228 ตัวอักษร