บรรยากาศในสวนลับวันนี้ดูแตกต่างไปจากเดิม แม้จะเป็นสถานที่เดิมที่คุณตาบุญมาและน้องต้นกล้าเคยมาสำรวจแล้ว แต่ครั้งนี้กลับเต็มไปด้วยความรู้สึกที่หนักแน่นกว่าเดิม เมื่อทราบว่าความลับสำคัญถูกซ่อนอยู่ที่นี่ภายใต้ต้นรักเร่ต้นโบราณ ต้นรักเร่ต้นนั้นยังคงยืนต้นตระหง่านกลางสวน ใบของมันแผ่กว้างให้ร่มเงาเหมือนเช่นเคย แต่บัดนี้กลับดูเหมือนเป็นผู้พิทักษ์แห่งความลับที่ถูกเก็บงำมานาน "คุณตาครับ เราจะเริ่มตรงไหนดีครับ" น้องต้นกล้าเอ่ยถามด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความตื่นเต้นและประหม่าเล็กน้อย เขายืนอยู่ข้างๆ คุณตาบุญมา มือเล็กๆ กำกระดาษลายเส้นสีฟ้าที่เปรียบเสมือนแผนที่สำคัญแน่น คุณตาบุญมายืนพิจารณาต้นรักเร่ต้นนั้นอย่างถี่ถ้วน ดวงตาของเขากวาดมองไปรอบๆ โคนต้น ราวกับกำลังมองหาจุดที่สมบูรณ์แบบที่สุดที่จะเริ่มการค้นหา "เราต้องเริ่มจากตรงที่ย่าของต้นกล้าบอกไว้" คุณตาบุญมาพูดเสียงทุ้ม "ตรงที่... ใต้ต้นรักเร่ต้นนี้" "แต่เราเคยขุดตรงนี้ไปแล้วนี่ครับคุณตา" น้องต้นกล้าท้วง "จำได้ไหมครับว่าเราเจอแต่รากไม้กับดิน" "ครั้งนี้เราจะขุดให้ลึกลงไปอีก ต้นกล้า" คุณตาบุญมากล่าว "และเราจะขุดอย่างระมัดระวังมากกว่าเดิม ย่าของต้นกล้าฉลาดมาก เธอคงไม่ฝังของสำคัญไว้ตื้นๆ เกินไป" คุณตาบุญมาหยิบพลั่วขนาดเล็กที่เตรียมมาออกมา เขามองหาน้องต้นกล้า "ต้นกล้าช่วยคุณตาถือกระดาษแผ่นนี้ไว้นะ แล้วก็สังเกตลายเส้นพวกนี้ให้ดี ถ้าเห็นอะไรที่เหมือนกันตรงไหน... รีบบอกคุณตาทันทีนะ" น้องต้นกล้ารับกระดาษแผ่นนั้นมาอย่างดี เขามองลายเส้นสีฟ้าอย่างตั้งใจ ขณะที่คุณตาบุญมาเริ่มลงพลั่วขุดดินบริเวณโคนต้นรักเร่เบาๆ เสียงพลั่วกระทบกับดินดังกรอบแกรบ เป็นเสียงเดียวที่ดังขึ้นในสวนลับอันเงียบสงบ คุณตาบุญมาขุดดินอย่างช้าๆ ทีละนิดๆ เขาพยายามไม่ให้กระทบกระเทือนรากของต้นรักเร่มากเกินไป น้องต้นกล้ายืนสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิด มืออีกข้างของเขาค่อยๆ ลูบไล้ไปบนลายเส้นบนกระดาษ พยายามเชื่อมโยงกับสิ่งที่เห็นตรงหน้า "คุณตาครับ ลายเส้นพวกนี้... มันเหมือนกับรากไม้บางเส้นเลยนะครับ" น้องต้นกล้าพูดขึ้นหลังจากผ่านไปสักพัก คุณตาบุญมาหยุดชะงัก เขาเงยหน้าขึ้นมองหลานชาย "จริงเหรอ ต้นกล้า ชี้ให้คุณตาดูหน่อยสิ" น้องต้นกล้าชี้ไปที่ภาพวาดลายเส้นหนึ่งซึ่งมีลักษณะคดเคี้ยวเล็กน้อย แล้วเขาก็ชี้ไปยังรากไม้เล็กๆ เส้นหนึ่งที่โผล่พ้นดินขึ้นมา "ตรงนี้ครับคุณตา มันเหมือนกันเลย" คุณตาบุญมาพยักหน้า เขาค่อยๆ ใช้พลั่วเขี่ยดินรอบๆ รากไม้นั้นออกอย่างเบามือ "ดีมากต้นกล้า ย่าของต้นกล้าคงใช้ลายเส้นพวกนี้เป็นเหมือนแผนที่นำทาง" พวกเขาขุดต่อไปเรื่อยๆ โดยมีน้องต้นกล้าคอยชี้จุดที่ลายเส้นบนกระดาษมีความคล้ายคลึงกับรากไม้ที่เริ่มปรากฏให้เห็นมากขึ้นเรื่อยๆ คุณตาบุญมาเริ่มรู้สึกว่าพวกเขากำลังเข้าใกล้บางสิ่งบางอย่างแล้ว "คุณตาครับ ตรงนี้ครับ!" น้องต้นกล้าตะโกนขึ้นเสียงดัง "ลายเส้นตรงนี้มันเหมือนกับรากไม้ที่มันแยกออกเป็นสองทางเลยครับ! แล้วในกระดาษก็เป็นแบบนี้เป๊ะเลย!" คุณตาบุญมามองตามที่น้องต้นกล้าชี้ เขาเห็นรากไม้เส้นใหญ่เส้นหนึ่งที่แตกแขนงออกไปสองทิศทางจริงๆ มันดูมีความสำคัญกว่ารากไม้อื่นๆ ที่เคยเจอมา "เยี่ยมมากต้นกล้า! คุณตาว่าเราเจอจุดสำคัญแล้ว!" คุณตาบุญมาอุทานด้วยความตื่นเต้น เขาทุ่มเทพลังทั้งหมดที่มี ขุดดินบริเวณนั้นให้ลึกลงไปอีก ทันใดนั้น พลั่วของคุณตาบุญมาก็กระทบเข้ากับวัตถุบางอย่างที่แข็งกว่าดิน เสียง "กึก" ดังขึ้นเบาๆ "เจอแล้วครับคุณตา!" คุณตาบุญมาพูดด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ เขาก้มลงไปใช้มือค่อยๆ ปัดดินออก เผยให้เห็นวัตถุสีเข้มที่ถูกห่อหุ้มไว้อย่างดี น้องต้นกล้าแทบจะกลั้นหายใจ เขาจ้องมองวัตถุนั้นอย่างไม่กะพริบตา มันมีลักษณะเป็นทรงกระบอกยาวๆ ห่อหุ้มด้วยอะไรบางอย่างที่ดูเหมือนผ้าหนาๆ สีเข้ม "มันคืออะไรครับคุณตา" น้องต้นกล้าถามเสียงแผ่วเบา "ไม่รู้สิ แต่ดูจากสภาพแล้ว... มันน่าจะถูกเก็บรักษาไว้อย่างดีทีเดียว" คุณตาบุญมาพูดพลางใช้มือค่อยๆ ดึงวัตถุนั้นออกมาจากหลุม เขาเห็นว่ามันมีขนาดพอดีมือ ไม่ใหญ่มากนัก เมื่อดึงออกมาจนพ้นจากดินแล้ว คุณตาบุญมาก็ค่อยๆ ปัดดินที่ติดอยู่ออก เขาเห็นว่าวัตถุนั้นถูกห่อหุ้มด้วยผ้าสักหลาดสีเข้มหนาๆ และถูกมัดไว้อย่างแน่นหนาด้วยเชือกเส้นเล็กๆ "เรามาดูกันดีกว่าว่าข้างในคืออะไร" คุณตาบุญมาพูดพลางใช้มือค่อยๆ แกะเชือกที่มัดไว้ออก น้องต้นกล้าก้าวเข้าไปใกล้ยิ่งขึ้น หัวใจของเขากำลังเต้นรัวด้วยความคาดหวัง เขาไม่รู้ว่าสิ่งที่อยู่ข้างในจะเป็นอะไร แต่เขารู้สึกได้ว่ามันต้องเป็นสิ่งสำคัญมากๆ เป็นความลับที่คุณย่าของเขาตั้งใจทิ้งไว้ให้เขาค้นพบ คุณตาบุญมาค่อยๆ แกะผ้าสักหลาดออกช้าๆ ทีละชั้น ภาพที่ปรากฏต่อสายตาทำให้น้องต้นกล้าถึงกับเบิกตากว้าง สิ่งที่อยู่ข้างใน ไม่ใช่กล่องสมบัติ หรือเครื่องประดับ แต่เป็น... สมุดบันทึกเล่มเล็กๆ เล่มหนึ่ง ปกของมันทำจากหนังสีน้ำตาลเข้มที่ดูเก่าแก่ และมีลายเส้นสีฟ้าอ่อนๆ ปรากฏอยู่บนปก สลักเป็นรูปดอกรักเร่ที่กำลังบาน "สมุดบันทึก..." น้องต้นกล้าพึมพำ "ใช่แล้วต้นกล้า... นี่คือสมุดบันทึกของย่าของต้นกล้า" คุณตาบุญมากล่าวด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความซาบซึ้ง "ย่าของต้นกล้า... เป็นนักเขียน... เป็นนักวาด... และเป็นนักเล่าเรื่อง" เขาค่อยๆ หยิบสมุดบันทึกเล่มนั้นขึ้นมาอย่างนุ่มนวล ผิวสัมผัสของมันให้ความรู้สึกที่อบอุ่นและเต็มไปด้วยเรื่องราวที่รอคอยการเปิดเผย "เราเจอแล้วครับคุณตา" น้องต้นกล้าพูดขึ้น "เราเจอความลับของคุณย่าแล้ว" คุณตาบุญมายิ้มให้หลานชาย "ใช่แล้วต้นกล้า เราเจอแล้ว แต่การผจญภัยของเราเพิ่งจะเริ่มต้นเท่านั้นแหละ" เขามองไปที่สมุดบันทึกในมืออีกครั้ง นึกถึงเรื่องราวต่างๆ ที่อาจจะซ่อนอยู่ภายในนั้น ความลับที่ถูกเก็บงำมานาน บัดนี้กำลังจะถูกเปิดเผยผ่านตัวอักษรและภาพวาดของหญิงสาวที่เขาเคยรัก "พร้อมจะอ่านเรื่องราวของคุณย่าหรือยัง ต้นกล้า" คุณตาบุญมาถาม น้องต้นกล้าพยักหน้าอย่างมุ่งมั่น "พร้อมแล้วครับคุณตา"