เสียงหัวเราะของพิมพ์ดังขึ้นเบาๆ ขณะที่เธอกำลังอ่านข้อความที่ภาคส่งมาให้ “นี่คุณ ภาค! คุณส่งรูปแมวที่คุณไปเจอมาให้ฉันดูอีกแล้วนะ! มันน่ารักมากเลย” ภาคตอบกลับมาอย่างรวดเร็ว “ผมก็นึกถึงคุณตอนที่เห็นมันนะ” พิมพ์ยิ้มให้กับข้อความนั้น เธอรู้สึกว่าการสื่อสารกับภาคในระยะทางที่ห่างไกลกันนี้ เป็นเหมือนการฝึกฝนขั้นสูงของการเจริญสติ และการใช้หลักสังโยชน์ 10 มาปรับใช้ในชีวิตจริง “ฉันว่า เรากำลังจะก้าวผ่านสังโยชน์ข้อสุดท้ายแล้วนะภาค” พิมพ์พิมพ์บอก “สังโยชน์ข้อสุดท้าย?” ภาคถามกลับมา “คุณหมายถึงอะไรครับ” “อวิชชา” พิมพ์ตอบ “ความไม่รู้แจ้ง หรือความหลงผิด” ภาคเงียบไปครู่หนึ่ง “คุณพูดถูกครับพิมพ์” ในที่สุดเขาก็กล่าว “ความหลงผิดในที่นี้ คือการที่เรายึดติดกับตัวตนของเราเอง การที่เราคิดว่าเราเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้” “ใช่ค่ะ” พิมพ์กล่าว “ตอนแรกที่เราเจอกัน ฉันยึดติดกับทิฐิของตัวเองมาก ฉันคิดว่าความคิดของฉันถูกเสมอ และไม่เคยเปิดใจรับฟังความคิดเห็นของใคร” “ส่วนผมก็ยึดติดกับความรู้สึกว่าตัวเองต้องเป็นคนถูกเสมอ” ภาคเสริม “ผมมักจะหาเหตุผลมาปกป้องตัวเอง และไม่ค่อยยอมรับผิด” “แต่ตอนนี้ เราได้เรียนรู้ที่จะปล่อยวางตัวตนของเราแล้ว” พิมพ์กล่าว “เราเข้าใจแล้วว่า การยึดติดกับตัวตนนั้น เป็นต้นเหตุของปัญหาทุกอย่าง” “การปล่อยวางตัวตน ไม่ใช่การยอมแพ้ หรือการไม่สนใจตัวเองนะครับ” ภาคกล่าวอธิบาย “แต่มันคือการที่เราเข้าใจว่า ตัวตนที่เราสร้างขึ้นมานั้น เป็นเพียงสิ่งสมมติ เป็นเพียงสิ่งปรุงแต่ง” “เหมือนกับการที่เราตระหนักรู้ว่า ร่างกายของเราก็ไม่ใช่ของเราอย่างแท้จริง” พิมพ์เสริม “มันก็เป็นเพียงธาตุ 4 มารวมกัน แล้ววันหนึ่งก็จะสลายไป” “ถูกต้องครับ” ภาคเห็นด้วย “เมื่อเราเข้าใจเช่นนี้ เราก็จะสามารถมองเห็นความจริงของชีวิตได้ชัดเจนขึ้น และเราก็จะมีความทุกข์น้อยลง” “การที่เราสามารถสื่อสารกันด้วยความเข้าใจอย่างนี้ได้” พิมพ์กล่าว “มันก็เหมือนกับการที่เราปลดเปลื้องสังโยชน์ข้อสุดท้ายออกไปได้แล้ว” “ผมก็รู้สึกอย่างนั้นครับ” ภาคกล่าว “เราไม่ได้มองกันที่เปลือกนอก หรือที่ความผิดพลาดในอดีตอีกต่อไป เรามองเห็นซึ่งกันและกันในฐานะเพื่อนร่วมทาง ที่กำลังเติบโตไปด้วยกัน” “ความสัมพันธ์ของเรามันเปลี่ยนไปแล้วนะคะภาค” พิมพ์กล่าวด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความปลาบปลื้ม “มันไม่ใช่ความรักที่หวังครอบครอง หรือความรักที่ต้องอาศัยการมีตัวตนที่สมบูรณ์แบบอีกต่อไป” “มันคือความรักที่แท้จริง” ภาคกล่าว “ความรักที่ปราศจากกิเลส ความรักที่เกิดจากความเข้าใจ การให้อภัย และการเกื้อกูล” “ขอบคุณนะคะภาค” พิมพ์กล่าว “ขอบคุณที่ร่วมเดินทางนี้มากับฉัน” “ผมต่างหากที่ต้องขอบคุณคุณ พิมพ์” ภาคกล่าว “คุณคือแรงบันดาลใจที่ทำให้ผมกล้าที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง” “เราจะก้าวต่อไปด้วยกันนะครับ” พิมพ์กล่าว “แน่นอนครับ” ภาคตอบ “เราจะใช้หลักธรรมที่ได้เรียนรู้ มาเป็นเครื่องนำทางชีวิตของเราต่อไป” “และเราจะหมั่นเตือนสติกันอยู่เสมอ” พิมพ์กล่าวเสริม “ใช่ครับ” ภาคเห็นด้วย “เพื่อไม่ให้หลงกลับไปสู่ความยึดติด หรือความหลงผิดอีก” “ฉันคิดถึงคุณมากเลยค่ะภาค” พิมพ์กล่าว “อยากเจอคุณเร็วๆ จัง” “ผมก็คิดถึงคุณเหมือนกันครับ” ภาคกล่าว “เดี๋ยวผมจะลองหาโอกาสกลับไปเยี่ยมคุณนะครับ” “จริงๆ ค่ะ” พิมพ์ยิ้ม “ฉันจะรอคอย” “ไม่ต้องรีบร้อนนะครับ” ภาคกล่าว “เรามีเวลาอีกมากที่จะใช้ชีวิตร่วมกัน” “ค่ะ” พิมพ์ตอบรับ “ขอแค่เราเข้าใจและยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น เราก็จะสามารถอยู่ได้อย่างมีความสุข” “นั่นคือสัจธรรมของชีวิตครับ” ภาคกล่าว “เมื่อเราปล่อยวางตัวตนของเรา เราก็จะค้นพบความสุขที่แท้จริง” “แล้วความสุขที่แท้จริงนั้น ก็คือการได้รักและถูกรักอย่างไม่มีเงื่อนไข” พิมพ์กล่าวทิ้งท้าย ภาคเงียบไปครู่หนึ่ง “ใช่ครับพิมพ์” เขากล่าวด้วยน้ำเสียงที่อ่อนโยน “ความรักที่สมบูรณ์แบบ” บทสนทนาของทั้งคู่จบลงด้วยความรู้สึกอิ่มเอมใจ พวกเขาได้พิสูจน์แล้วว่า การนำหลักสังโยชน์ 10 มาปรับใช้ในชีวิตคู่ ไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถ หากมีความตั้งใจจริง ความรักที่เคยสั่นคลอน ได้กลับมามั่นคง แข็งแกร่ง และสมบูรณ์แบบยิ่งกว่าเดิม ด้วยการปลดเปลื้องกิเลสและความยึดติดออกไป พวกเขากลายเป็นคู่รักที่ใช้ชีวิตอยู่บนพื้นฐานของสติ ปัญญา และความรักที่แท้จริง