หลังจากข่าวการปล่อยน้ำเสียของโรงงานแพร่สะพัดออกไปทางสื่อมวลชน สร้างแรงกระเพื่อมอย่างรุนแรงต่อสังคม ชาวบ้านในหมู่บ้านริมแม่น้ำต่างก็รู้สึกมีกำลังใจมากขึ้น แม้จะยังคงต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ แต่การที่เรื่องของพวกเขาได้รับการยอมรับและเป็นที่สนใจ ก็เป็นเหมือนแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ แต่สำหรับผู้บริหารของโรงงาน ปรากฏการณ์นี้กลับเป็นเหมือนพายุที่โหมกระหน่ำเข้ามาไม่ทันตั้งตัว พวกเขาถูกกดดันจากหลายทิศทาง ทั้งจากสาธารณชน หน่วยงานรัฐที่เคยเพิกเฉย และจากนักลงทุนที่เริ่มกังวลถึงผลกระทบต่อธุรกิจ "เราต้องทำอะไรสักอย่างแล้ว" ผู้อำนวยการโรงงานกล่าวในการประชุมเครียดกับคณะผู้บริหารระดับสูง "ถ้าปล่อยไว้แบบนี้ เราอาจจะถูกสั่งปิดถาวรได้" "ท่านครับ ผมได้ลองติดต่อท่านรองอธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรมดูแล้ว" ผู้จัดการฝ่ายกฎหมายคนหนึ่งรายงาน "ท่านบอกว่า กำลังจะลงมาตรวจสอบพื้นที่ด้วยตัวเองในสัปดาห์หน้า แต่ก็แอบบอกเป็นนัยว่า ถ้าเรามีการ 'เจรจา' ที่เหมาะสม ท่านก็อาจจะ 'เข้าใจ' สถานการณ์ของเรามากขึ้น" คำพูดที่คลุมเครือของรองอธิบดี สะท้อนให้เห็นถึงการทุจริตที่อาจซ่อนเร้นอยู่เบื้องหลัง ผู้บริหารโรงงานต่างพยักหน้าเข้าใจกัน นี่คือช่องทางที่พวกเขาจะใช้ในการเอาตัวรอด ในขณะเดียวกัน สายชลก็ได้รับการติดต่อจากนักข่าวคนเดิมอีกครั้ง "คุณสายชลครับ ผมได้ข่าววงในมาว่า ทางโรงงานกำลังจะส่งคนมา 'เคลียร์' เรื่องนี้ครับ" สมชายบอกด้วยน้ำเสียงที่แสดงความกังวล "เขาอาจจะพยายามติดสินบน หรือไม่ก็ข่มขู่ชาวบ้าน หรือเจ้าหน้าที่รัฐ เพื่อให้เรื่องเงียบ" "จริงเหรอครับ" สายชลถามกลับด้วยความตกใจ "ผมจะแจ้งให้ธารทิพย์และผู้ใหญ่บ้านทราบทันทีครับ" "คุณต้องระวังตัวด้วยนะครับ" สมชายเตือน "คนพวกนี้ไม่ธรรมดา อาจจะใช้วิธีสกปรกได้" สายชลรับฟังคำเตือนด้วยความตั้งใจ เขารู้ดีว่า การต่อสู้ครั้งนี้ไม่ง่ายเลย และศัตรูของพวกเขาก็พร้อมจะใช้วิธีการทุกอย่างเพื่อปกป้องผลประโยชน์ เมื่อธารทิพย์ทราบข่าว เธอก็รู้สึกกังวลใจอย่างมาก "เราจะทำอย่างไรดีคะสายชล" เธอถามด้วยเสียงสั่นเครือ "ถ้าพวกเขาเข้ามาข่มขู่ หรือติดสินบนชาวบ้าน แล้วชาวบ้านเราจะต่อต้านได้อย่างไร" "ผมคิดว่า เราต้องเตรียมตัวครับ" สายชลตอบอย่างหนักแน่น "เราต้องรวบรวมหลักฐานให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และต้องทำให้ชาวบ้านทุกคนเข้มแข็ง ไม่ยอมอ่อนข้อให้กับอำนาจมืดพวกนั้น" ธารทิพย์และสายชลได้ประชุมร่วมกับผู้ใหญ่บ้าน และแกนนำชาวบ้านอีกครั้ง พวกเขาอธิบายสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น และวางแผนรับมือ "เราต้องไม่กลัว" ผู้ใหญ่บ้านกล่าวอย่างหนักแน่น "เรามีชาวบ้านเราเป็นกำลังสำคัญ เรามีนักข่าวคอยจับตาดู ถ้าใครกล้าเข้ามาข่มขู่ หรือเสนอเงินทองให้เรา เราจะบันทึกหลักฐานไว้ให้หมด และส่งให้สื่อทันที" "และเราจะรวมตัวกันให้มากกว่าเดิม" ลุงบุญเสริมเสนอ "ถ้าพวกมันมาคนเดียว เราก็จัดการคนเดียวได้ง่ายๆ แต่ถ้าพวกมันมาเป็นกลุ่ม เราก็รวมตัวกันเป็นกลุ่มใหญ่กว่าเดิม" "ใช่ครับ" ธารทิพย์เสริม "และเราต้องมั่นใจว่า ทุกการตัดสินใจของเรา จะอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้อง และไม่ก่อให้เกิดปัญหาตามมาภายหลัง" ในวันรุ่งขึ้น ขณะที่ชาวบ้านกำลังเตรียมตัวรับมือกับสถานการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้น สายชลก็ได้รับการติดต่อจากเพื่อนนักข่าวอีกคนหนึ่งที่ทำงานอยู่ในส่วนกลางของกรมโรงงานอุตสาหกรรม "สายชล ฉันได้ยินข่าวมาว่า จะมีการลงพื้นที่ตรวจสอบที่โรงงานนั่นจริงๆ" เพื่อนนักข่าวคนนั้นบอก "แต่ดูเหมือนว่า การตรวจสอบครั้งนี้อาจจะไม่โปร่งใสเท่าที่ควร จะมีการ 'ล็อกสเปก' ผลการตรวจสอบบางอย่าง เพื่อให้โรงงานผ่านไปได้" "หมายความว่าอย่างไรครับ" สายชลถามย้ำ "ก็คือ พวกเขาอาจจะจงใจไม่เก็บตัวอย่างน้ำเสียจากจุดที่ปล่อยมลพิษมากที่สุด หรืออาจจะเลือกใช้ชุดตรวจที่ไม่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ผลออกมาว่าน้ำเสียอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้" เพื่อนนักข่าวอธิบาย "ฟังดูแล้วไม่ค่อยน่าไว้วางใจเลย" สายชลรู้สึกไม่สบายใจอย่างยิ่ง เขาไม่คิดว่าเรื่องจะซับซ้อนและมีการทุจริตแฝงตัวอยู่มากขนาดนี้ "ขอบคุณมากครับสำหรับข้อมูล ผมจะรีบแจ้งให้ธารทิพย์ทราบ" เมื่อธารทิพย์ทราบเรื่อง เธอก็รู้สึกผิดหวังในระบบราชการที่ควรจะทำหน้าที่ตรวจสอบอย่างยุติธรรม แต่กลับมีบางส่วนที่ถูกครอบงำด้วยอำนาจและผลประโยชน์ "นี่มันแย่จริงๆ เลยค่ะ" ธารทิพย์ถอนหายใจ "เราจะเอาหลักฐานอะไรไปสู้กับพวกเขาได้คะ" "เราต้องพยายามครับ" สายชลตอบ "เราอาจจะต้องหาทางเก็บตัวอย่างน้ำเสียเอง โดยไม่ให้ใครรู้ และส่งไปตรวจกับห้องแล็บเอกชนที่เราไว้ใจ" แผนการนี้มีความเสี่ยงสูง แต่ก็เป็นหนทางเดียวที่จะทำให้พวกเขามีหลักฐานที่สามารถหักล้างผลการตรวจสอบที่ไม่เป็นธรรมได้ สายชลและธารทิพย์ตกลงใจที่จะดำเนินการตามแผนนี้ พวกเขาเตรียมอุปกรณ์เก็บตัวอย่าง และวางแผนการเดินทางไปยังจุดที่คาดว่าจะเป็นจุดปล่อยน้ำเสียหลักของโรงงาน โดยต้องหลีกเลี่ยงการถูกจับได้ ค่ำคืนนั้น ขณะที่แสงจันทร์สาดส่องลงมายังลำน้ำที่ยังคงส่งกลิ่นเหม็น สายชลและธารทิพย์ก็ได้แอบลอบเข้าไปในบริเวณใกล้เคียงโรงงาน พวกเขาต้องใช้ความระมัดระวังสูงสุด หลบเลี่ยงแสงไฟ และเสียงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น "ตรงนั้นแหละครับ" สายชลกระซิบ "ดูเหมือนจะเป็นจุดที่ปล่อยน้ำเสียโดยตรง" ธารทิพย์รีบหยิบขวดแก้วที่เตรียมมา และค่อยๆ เปิดฝาอย่างเบามือ เธอใช้เวลาสักครู่ในการตักน้ำเสียที่ไหลเอื่อยออกมาเก็บใส่ขวดจนเต็ม "ได้แล้วค่ะ" เธอพูดด้วยน้ำเสียงที่แสดงความโล่งใจ ทั้งสองคนรีบเดินทางกลับด้วยความรวดเร็ว หัวใจเต้นระรัวด้วยความตื่นเต้นและความกังวล พวกเขาหวังว่าน้ำตัวอย่างที่ได้มานี้ จะเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่ความยุติธรรม และช่วยปกป้องแม่น้ำอันเป็นที่รักของพวกเขาได้