ภายในกุฏิเล็กๆ ที่วัดร้างแห่งเดิม พงศธรนั่งลงบนเสื่อเก่าๆ ท่ามกลางความเงียบสงัด แสงเทียนที่ริบหรี่ส่องกระทบใบหน้าของเขา สะท้อนถึงความเหนื่อยล้าและผิดหวัง บุญเลิศนั่งอยู่ข้างๆ คอยป้อนน้ำให้เขาเป็นระยะๆ "ท่านนักเดินทาง... อย่าทรงโทมนัสไปเลยขอรับ" บุญเลิศกล่าว "อย่างน้อย... เราก็ได้กลับมา... ได้อิสระ... ถึงแม้ว่าจะต้องแลกมาด้วย..." "ด้วยการจำกัดความรู้... ของข้าเอง" พงศธรพูดต่อจนจบประโยค "ข้ารู้... ข้ารู้ดี" "แต่... เราก็ได้ทำหน้าที่ของเราแล้วนะขอรับ" บุญเลิศพยายามปลอบใจ "เราได้พยายาม... ที่จะอธิบาย... ให้ผู้คนเข้าใจ..." "แต่เราไม่สำเร็จ" พงศธรตัดบท "ความเชื่อ... ความกลัว... และอำนาจ... มันแข็งแกร่งกว่า... ความจริง... ที่เราพยายามจะสื่อ" เขาหยิบแผ่นป้ายไม้ที่เคยใช้ในการสาธิตขึ้นมาดู ภาพวาดดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลก... ที่เคยมีความหวัง... บัดนี้กลับกลายเป็นเพียงเครื่องเตือนใจถึงความล้มเหลว "ข้า... ไม่เข้าใจเลย" พงศธรกล่าว "ทำไม... ทำไมมนุษย์ถึงได้... กลัวในสิ่งที่ตนเองไม่เข้าใจ... จนถึงกับ... ปิดกั้น... การค้นพบ... ที่จะนำพาพวกเขาไปสู่วิวัฒนาการ..." "บางที... พวกเขาอาจจะยังไม่พร้อมก็ได้ขอรับ" บุญเลิศเสนอความเห็น "โลก... หรือแม้แต่ผู้คน... ก็ต้องการเวลา... ในการเปลี่ยนแปลง..." "เวลา..." พงศธรพึมพำ "แต่ข้า... ไม่มีเวลามากนัก... ข้าไม่รู้... ว่าข้าจะสามารถอยู่ในยุคสมัยนี้... ได้อีกนานเท่าใด..." ความทรงจำเกี่ยวกับพลังลึกลับที่ส่งเขามายังอดีต... และความไม่แน่นอนของอนาคต... ยิ่งเพิ่มความหนักอึ้งในใจของเขา "แล้ว... เราจะทำอย่างไรต่อไปขอรับ?" บุญเลิศถาม "เราไม่สามารถ... ทำการสาธิต... หรืออธิบายเรื่องสุริยคราส... ได้อีกแล้ว..." พงศธรเงียบไปครู่หนึ่ง... ดวงตาของเขาจับจ้องไปยังเปลวเทียนที่เต้นระริก... ราวกับจะมองเห็นอนาคตในนั้น "เราจะยังคงทำหน้าที่ของเรา... ในแบบที่ทำได้" พงศธรกล่าว "เราจะยังคงศึกษา... สังเกตการณ์... และบันทึก... ความรู้ทั้งหมด... ที่เรามี..." "แล้ว... ถ้ามีโอกาส... หรือมีผู้ที่... ต้องการความรู้จริงๆ..." บุญเลิศถาม "เราจะมอบให้... อย่างระมัดระวัง" พงศธรตอบ "เราจะค่อยๆ... จุดประกาย... ทีละเล็กทีละน้อย... เหมือนกับแสงเทียนเล่มนี้... แม้จะริบหรี่... แต่ก็ยังคงส่องสว่าง... อยู่ในความมืดมิด" "เราจะ... กลายเป็นแสงเทียน... ในค่ำคืนแห่งความมืดมิด... ของยุคสมัยนี้... ใช่หรือไม่ขอรับ?" บุญเลิศถาม "ใช่" พงศธรตอบ "เราจะทำเช่นนั้น... เราจะอดทน... และรอคอย... เวลาที่เหมาะสม... ที่ความรู้... จะสามารถเปล่งประกาย... ได้อย่างแท้จริง" เขาหยิบสมุดบันทึกเล่มเก่าของเขาขึ้นมา... เปิดไปยังหน้าสุดท้าย... ที่มีภาพร่างของปรากฏการณ์สุริยคราส... พร้อมด้วยสมการทางคณิตศาสตร์... และบันทึกการสังเกตการณ์... "ข้าจะเขียน... ทุกสิ่งที่ข้าได้เรียนรู้... ทุกสิ่งที่ข้าได้เห็น... จากอนาคต... และจากยุคสมัยนี้... ไว้ที่นี่" พงศธรกล่าว "เผื่อว่า... สักวันหนึ่ง... จะมีใครสักคน... ที่หลงเข้ามา... และพบมัน..." "และ... หากกระผม... มีชีวิตอยู่... กระผมจะคอยช่วยเหลือท่าน... ในการบันทึก... และปกป้อง... ความรู้นี้ขอรับ" บุญเลิศกล่าวด้วยความมุ่งมั่น พงศธรหันไปยิ้มให้บุญเลิศ... เป็นรอยยิ้มที่เต็มไปด้วยความหวัง... และความตั้งใจ... แม้จะรู้ดีว่า... หนทางข้างหน้า... ยังคงเต็มไปด้วยอุปสรรค... และความไม่แน่นอน "ขอบคุณมาก... บุญเลิศ" พงศธรกล่าว "เรา... จะไม่ยอมแพ้... เราจะยังคงเป็น... แสงเทียน... ที่ส่องนำทาง... แม้ในค่ำคืนที่มืดมิดที่สุด" เสียงลมพัดหวีดหวิว... ดังมาจากด้านนอก... ราวกับจะรับรู้... ถึงคำสัญญา... และความมุ่งมั่น... ของชายสองคน... ที่กำลังจะต่อสู้... กับความมืดมิด... ด้วยแสงสว่าง... แห่งปัญญา... ทีละเล็กทีละน้อย... อย่างอดทน... และไม่ย่อท้อ