ตอนที่ 5 — มิตรภาพที่ถูกทดสอบ
หลังจากที่กัปตันชาลส์แสดงความพึงพอใจในผ้าทอฝีมือมะลิ และเสนอความช่วยเหลือในการจัดหาช่างทอเพิ่ม มะลิก็รู้สึกมีกำลังใจอย่างมาก เธอรีบกลับไปแจ้งข่าวดีนี้กับชาวมอญที่คุ้นเคย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับลุงคำ ผู้เฒ่าที่คอยให้คำแนะนำเรื่องการย้อมสี
"ลุงคำเจ้าคะ! ข้าทำสำเร็จแล้ว!" มะลิกล่าวอย่างตื่นเต้นเมื่อพบหน้าลุงคำที่กำลังนั่งสานตะกร้าอยู่ที่หน้าบ้าน "ท่านกัปตันชาลส์ชอบผ้าที่ข้าย้อมสีและทอขึ้นมาก ท่านจะสั่งซื้อจำนวนมาก และยังจะช่วยข้าหาช่างทอเพิ่มอีกด้วย"
ลุงคำเงยหน้าขึ้นมองมะลิ ดวงตาที่เคยฉายแววเหนื่อยล้า บัดนี้กลับมีประกายแห่งความยินดี "ดีมาก แม่หญิง ดีมาก! ข้าบอกแล้วว่าฝีมือของเจ้าไม่เป็นสองรองใคร"
"แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือ ท่านกัปตันเห็นคุณค่าในตัวข้า และพร้อมจะสนับสนุนให้ข้าเติบโต" มะลิกล่าวต่อ "หากมีช่างทอเพิ่ม เราก็จะสามารถผลิตผ้าได้มากขึ้น ตอบสนองความต้องการของตลาดได้"
"เรื่องนั้นก็สำคัญ" ลุงคำพยักหน้า "แต่เจ้าต้องเลือกคนให้ดีนะ แม่หญิง การทำงานร่วมกับคนอื่นนั้น ต้องอาศัยความไว้เนื้อเชื่อใจ"
"ข้าจะจำคำของลุงไว้เจ้าค่ะ" มะลิกล่าว "ตอนนี้ข้ากำลังคิดว่าจะขอแรงจากแม่หญิงสร้อย กับแม่หญิงแก้ว ที่เคยทำงานทอผ้าด้วยกันสมัยอยู่บ้านเกิด"
"สองคนนั้นฝีมือดีทีเดียว" ลุงคำเห็นด้วย "หากได้สองคนนั้นมาช่วยงาน เจ้าก็เบาแรงไปได้มาก"
ไม่นานนัก กัปตันชาลส์ก็ส่งคนมาแจ้งข่าว มะลิกับแม่หญิงสร้อยและแม่หญิงแก้ว ก็ได้พบกับพ่อค้าชาวฝรั่งเศสผู้นั้นอีกครั้ง กัปตันชาลส์ดูพอใจมากที่ได้พบกับช่างทอฝีมือดีอีกสองคน เขาอธิบายรายละเอียดของงานที่ต้องการ และมอบเงินค่ามัดจำส่วนหนึ่งให้กับมะลิ
"ข้าเชื่อใจในตัวเจ้า แม่หญิงมะลิ" กัปตันชาลส์กล่าว "ข้าหวังว่าเราจะเป็นพันธมิตรที่ดีต่อกันไปนานๆ"
"ข้าก็เช่นกันเจ้าค่ะ ท่านกัปตัน" มะลิกล่าวอย่างจริงใจ
หลังจากนั้น ไม่นานนัก การทำงานของมะลิก็เริ่มขยายตัวขึ้น เธอและเพื่อนๆ ช่วยกันทอผ้าตามแบบที่กัปตันชาลส์ต้องการอย่างขะมักเขม้น เสียงกี่ทอผ้าดังเป็นจังหวะสม่ำเสมอภายในห้องเช่าที่ถูกดัดแปลงให้กลายเป็นโรงทอผ้าขนาดย่อม
มะลิแบ่งงานกันทำอย่างชัดเจน แม่หญิงสร้อยมีฝีมือในการเตรียมเส้นไหมและตั้งกี่ ส่วนแม่หญิงแก้วเชี่ยวชาญการทอลายที่ซับซ้อน และมะลิเองก็รับผิดชอบในการย้อมสีและควบคุมคุณภาพโดยรวม
"ผ้าผืนนี้สีน้ำเงินเข้มกำลังดีเลยนะแก้ว" มะลิกล่าวขณะตรวจสอบผ้าที่แม่หญิงแก้วทอเสร็จ "ลายดอกลิลลี่ก็สวยงามตามแบบที่ท่านกัปตันต้องการ"
"ข้าพยายามเต็มที่แล้วมะลิ" แม่หญิงแก้วยิ้ม "แต่บางที ข้าก็รู้สึกว่าสีน้ำเงินนี้มันยังไม่เข้มพอ เหมือนกับสีน้ำเงินที่เราเคยเห็นบนชุดของทหารฝรั่งเศสคนนั้น"
"อ๋อ..." มะลิพยักหน้า "ท่านกัปตันบอกว่า สีน้ำเงินของราชวงศ์เขาจะเข้มเป็นพิเศษ ถ้าอยากได้สีแบบนั้นจริงๆ เราอาจจะต้องหาสีจากแหล่งอื่นมาลองผสมดู"
"แล้วเราจะหาสีนั้นได้จากที่ไหนล่ะ" แม่หญิงสร้อยถามพลางยื่นเส้นไหมสีขาวที่เตรียมไว้ให้มะลิ "ข้าว่าสีที่เราย้อมได้ตอนนี้ก็สวยงามมากแล้วนะ"
"ข้าก็คิดเช่นนั้น" มะลิกล่าว "แต่ถ้าเราสามารถหาสีที่ตรงตามที่ท่านกัปตันต้องการได้จริงๆ มันก็จะเป็นการเพิ่มมูลค่าให้ผ้าของเรามากขึ้น"
ความพยายามในการหาสีที่ตรงตามความต้องการของลูกค้า ทำให้มะลิต้องออกสำรวจตลาดและพูดคุยกับพ่อค้าคนอื่นๆ มากขึ้น บางครั้งเธอก็ต้องเดินทางไปยังตลาดที่อยู่ห่างออกไป เพื่อค้นหาส่วนผสมของสีชนิดใหม่ๆ
ในช่วงเวลาเดียวกันนี้เอง ความขัดแย้งเล็กๆ น้อยๆ ก็เริ่มก่อตัวขึ้นในชุมชนชาวมอญ
"ได้ยินว่าแม่หญิงมะลิได้งานใหญ่จากพ่อค้าฝรั่งเศส จนต้องจ้างคนอื่นมาช่วยทอผ้าแล้วนะ" เสียงซุบซิบนินทาเริ่มดังขึ้นในตลาด
"ใช่ เห็นว่ามีแม่หญิงสร้อยกับแม่หญิงแก้วที่อพยพมาพร้อมกันนั่นแหละ" อีกเสียงเสริม "แต่ทำไมถึงเลือกจ้างแค่สองคนนั้น ทั้งๆ ที่มีชาวมอญคนอื่นๆ ที่ฝีมือดีเหมือนกัน"
"อาจจะเป็นเพราะสนิทกันก็ได้" เสียงที่สามกล่าว "หรืออาจจะมีอะไรมากกว่านั้น"
ข่าวลือเหล่านี้ไปเข้าหูมะลิในที่สุด เธอรู้สึกไม่สบายใจ แต่ก็พยายามไม่เก็บมาใส่ใจมากนัก
"เรายังไม่ได้ตั้งใจจะรับคนอื่นเข้ามาช่วยจริงๆ จังๆ" มะลิบอกกับแม่หญิงสร้อยและแม่หญิงแก้ว "ตอนนี้เรามีกันแค่สามคนก็พอดีกับงานแล้ว"
"แต่ถ้ามีคนเสนอตัวอยากจะช่วยจริงๆ ล่ะ" แม่หญิงแก้วถาม "เราควรจะทำอย่างไร"
"ถ้าเขาเป็นคนดี และเรามีงานให้ทำจริงๆ เราก็ไม่ควรจะปฏิเสธ" มะลิตอบ "แต่เราต้องพิจารณาอย่างรอบคอบก่อน"
วันหนึ่ง ขณะที่มะลิกำลังย้อมสีผ้าอยู่ ลุงคำก็เดินเข้ามาหาเธอ
"แม่หญิง" ลุงคำกล่าวด้วยน้ำเสียงจริงจัง "มีคนมาพูดคุยกับข้า เขาบอกว่าอยากจะช่วยงานเจ้า"
"ใครหรือเจ้าคะลุง" มะลิถาม
"คือ... เป็นลูกชายของบ้านข้างๆ นั่นแหละ" ลุงคำอ้ำอึ้ง "เขาบอกว่าอยากจะช่วยย้อมสีผ้า"
มะลิรู้สึกประหลาดใจ "ลูกชายบ้านข้างๆ หรือเจ้าคะ? ข้าไม่เคยเห็นเขาทำงานทอผ้ามาก่อนเลย"
"เขาบอกว่าเรียนรู้เร็ว" ลุงคำกล่าว "และเขายินดีที่จะช่วยงานเจ้าโดยไม่คิดค่าตอบแทนในตอนแรก"
มะลิครุ่นคิด ลุงคำเป็นคนดีและน่าเชื่อถือ หากลุงคำแนะนำคนนี้มา แสดงว่าเขาอาจจะมีเจตนาที่ดีจริงๆ
"เขามีชื่อว่าอะไรหรือเจ้าคะลุง" มะลิถาม
"ชื่อไพร" ลุงคำตอบ "เป็นเด็กหนุ่มที่ขยันขันแข็งดี"
"ถ้าอย่างนั้น... ข้าจะลองให้โอกาสเขาดูก็ได้เจ้าค่ะ" มะลิตัดสินใจ "แต่ข้าจะสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิด"
"ดีแล้ว แม่หญิง" ลุงคำยิ้ม "จำไว้ว่า ความไว้เนื้อเชื่อใจนั้น สร้างได้ยาก แต่เสียได้ง่าย"
วันรุ่งขึ้น ไพรก็มาปรากฏตัวที่โรงทอผ้าของมะลิ เขาเป็นเด็กหนุ่มรูปร่างสันทัด ใบหน้าใสซื่อ ดูเป็นคนขยันขันแข็ง มะลิแนะนำเขาให้รู้จักกับแม่หญิงสร้อยและแม่หญิงแก้ว และมอบหมายงานให้เขาช่วยเตรียมวัตถุดิบสำหรับย้อมสี
ในช่วงแรก ไพรทำงานได้ดี เขาขยันและเรียนรู้เร็ว ทำให้งานย้อมสีของมะลิเบาลงไปมาก
"เจ้าช่วยเตรียมดอกไม้กับเปลือกไม้พวกนี้ให้ข้าหน่อยนะไพร" มะลิสั่งงาน "แล้วอย่าลืมแช่น้ำไว้ให้ดี"
"ขอรับ! ข้าจะจัดการให้เรียบร้อย" ไพรตอบรับอย่างแข็งขัน
อย่างไรก็ตาม มะลิก็ยังคงสังเกตการณ์พฤติกรรมของไพรอย่างใกล้ชิด เธอยังคงไม่สามารถวางใจได้อย่างเต็มที่
ในขณะเดียวกัน ข่าวลือในชุมชนชาวมอญก็เริ่มหนักขึ้น
"เห็นไหมล่ะ ว่าแม่หญิงมะลิเริ่มมีคนงานเพิ่มแล้ว"
"แล้วทำไมถึงไม่รับคนในหมู่บ้านเราบ้าง"
"สงสัยจะกลัวเสียผลประโยชน์"
"หรืออาจจะเป็นเด็กที่มาจากตระกูลใหญ่กว่าเรา ถึงได้มีคนช่วยหนุนหลัง"
มะลิได้ยินเสียงเหล่านั้น แต่ก็พยายามอดทน เธอรู้ดีว่า การสร้างเนื้อสร้างตัวในต่างแดนนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย และการเปลี่ยนแปลงใดๆ ย่อมนำมาซึ่งคำครหาและความไม่พอใจ
เธอตั้งใจจะพิสูจน์ตัวเองด้วยผลงาน และหวังว่าสักวันหนึ่ง ความจริงจะปรากฏ และทุกคนจะเข้าใจ
5,255 ตัวอักษร