เวลาผ่านไปอย่างเชื่องช้า รพีและสายป่านต่างรู้สึกเหมือนเวลาเดินช้ากว่าปกติ ทุกครั้งที่อีเมลแจ้งเตือนดังขึ้น หัวใจของทั้งคู่ก็จะเต้นระรัวด้วยความคาดหวังปนความกังวล คอมเมนต์จากผู้ทรงคุณวุฒิคนที่สาม คือกุญแจสำคัญที่จะตัดสินชะตากรรมของบทความนี้ “พี่รพีคะ… หนูเห็นอีเมล… จากวารสาร… มาอีกแล้วค่ะ” สายป่านเดินเข้ามาในห้องทดลองด้วยท่าทางกระวนกระวาย เธอชี้ไปที่หน้าจอคอมพิวเตอร์ของรพี รพีรีบละจากงานวิจัยที่ทำอยู่ แล้วเดินตรงไปที่หน้าจอ “มาแล้วเหรอ… เป็นยังไงบ้าง?” เขาถาม เสียงของเขาเต็มไปด้วยความตึงเครียด สายป่านก้มหน้ามองอีเมล “เขา… เขาแจ้งว่า… ผู้ทรงคุณวุฒิท่านที่สาม… ได้ส่งคอมเมนต์… กลับมาแล้วค่ะ… แล้วก็… จะส่งมา… ให้เรา… ทราบ… ทันที…” ทั้งคู่ยืนนิ่งรอคอยอย่างใจจดใจจ่อ หน้าจอคอมพิวเตอร์ดูเหมือนจะช้าลงไปอีกหลายเท่า เมื่อเสียงแจ้งเตือนอีเมลดังขึ้นอีกครั้ง คราวนี้เป็นอีเมลที่มีหัวข้อว่า ‘Comments from Reviewer #3’ รพีคลิกเปิดอีเมลนั้นทันที สายตาของเขากวาดอ่านไปอย่างรวดเร็ว มือของเขาเริ่มสั่นเล็กน้อย สายป่านยืนมองอย่างลุ้นระทึก “เป็นไงบ้างคะพี่?” สายป่านถาม เมื่อเห็นสีหน้าของรพีที่ดู… ยากจะคาดเดา รพีเงียบไปครู่หนึ่ง เขาถอนหายใจยาว แล้วหันมาเผชิญหน้ากับสายป่าน “คอมเมนต์… ของท่านที่สาม… ค่อนข้าง… ยาว… และ… ละเอียด… ทีเดียว…” “แล้ว… สรุป… เป็นยังไง… คะ?” สายป่านถามย้ำ “ท่าน… ชื่นชม… แนวคิด… ของเรา… อย่างมาก…” รพีกล่าว “ท่านบอกว่า… ‘นี่เป็นแนวทาง… ที่มีความคิดสร้างสรรค์… และ… มีศักยภาพ… ที่จะ… แก้ไข… ปัญหา… ที่มีอยู่… ได้อย่าง… มีประสิทธิภาพ’…” สายป่านเบิกตากว้าง “จริงเหรอคะพี่?” “ใช่…” รพีพยักหน้า “แต่… ท่าน… ก็มี… ข้อเสนอแนะ… ที่สำคัญ… บางประการ… เหมือนกัน… ท่าน… ต้องการ… ให้เรา… เพิ่มเติม… ข้อมูล… บางส่วน… เพื่อ… พิสูจน์… กลไก… การทำงาน… ของสาร… ให้… ชัดเจน… ยิ่งขึ้น… และ… ท่าน… แนะนำ… ให้เรา… ไป… ทำการศึกษา… ใน… สภาวะ… ที่… ซับซ้อน… มากขึ้น… เช่น… ใน… สัตว์ทดลอง… ที่มี… ภูมิคุ้มกัน… ใกล้เคียง… กับ… มนุษย์… มากขึ้น…” “แล้ว… ท่าน… มีความคิดเห็น… เกี่ยวกับ… คอมเมนต์… ของ… ท่านที่หนึ่ง… บ้างไหมคะ?” สายป่านถาม “มี…” รพีตอบ “ท่าน… อธิบาย… ว่า… ‘ข้อกังวล’… ของท่านที่หนึ่ง… นั้น… เป็น… ความเข้าใจ… ที่… มีเหตุผล… ในมุมมอง… ของท่าน… แต่… ท่าน… ก็ชี้แจง… ว่า… ‘วิธีการทดลอง’… ที่เรา… ใช้… นั้น… เหมาะสม… แล้ว… กับ… ระยะ… ของงานวิจัย… ใน… ตอนนี้… และ… ‘ข้อมูล’… ที่เรา… นำเสนอ… ก็… เพียงพอ… ที่จะ… สรุป… ในเบื้องต้น… ได้…” “โอ้โห…” สายป่านอุทานด้วยความโล่งใจ “แสดงว่า… ท่านที่สาม… เข้าใจ… งานวิจัย… ของเรา… จริงๆ… เลย…” “ใช่…” รพีกล่าว “และ… ที่สำคัญ… ท่าน… ได้… ‘ปฏิเสธ’… ข้อเสนอแนะ… ของท่านที่หนึ่ง… ที่ให้… เรา… กลับไป… ทำการทดลอง… ใหม่… ทั้งหมด… ท่าน… บอกว่า… ‘นั่น… อาจจะ… ทำให้… งานวิจัย… ล่าช้า… เกินไป… และ… อาจจะ… เสียโอกาส… ในการ… พัฒนา… ยา… ตัวนี้… ให้… ออกสู่… ตลาด… ได้… ทันเวลา…’…” “นี่มัน… ข่าวดี… ที่สุด… เลยค่ะพี่!” สายป่านดีใจจนแทบจะกระโดด “แสดงว่า… เรา… มีโอกาส… สูง… มาก… ที่จะ… ได้ตีพิมพ์… บทความนี้…” “ใช่… แต่… อย่าเพิ่ง… ดีใจ… จนเกินไป…” รพีเตือน “วารสาร… แจ้งว่า… จะ… ส่ง… คอมเมนต์… ทั้งหมด… ไป… ให้… บรรณาธิการ… พิจารณา… อีกครั้ง… แล้ว… เขา… จะ… แจ้ง… ผล… การตัดสินใจ… สุดท้าย… ให้เรา… ทราบ… อีกที… ซึ่ง… อาจจะ… ใช้เวลา… อีก… สอง… ถึง… สาม… สัปดาห์…” “แต่… แค่… คอมเมนต์… ของท่านที่สาม… ก็… เป็น… กำลังใจ… ที่ดี… มากๆ… แล้วค่ะ…” สายป่านกล่าว “จริง…” รพีเห็นด้วย “ความเห็น… ของท่านที่สาม… มี… น้ำหนัก… มาก… พอ… ที่จะ… ทำให้… บรรณาธิการ… มองข้าม… ข้อกังวล… บางส่วน… ของท่านที่หนึ่ง… ไป… ได้…” “แล้ว… เรา… จะ… ต้อง… ทำตาม… ข้อเสนอแนะ… ของท่านที่สาม… ด้วยไหมคะ?” สายป่านถาม “แน่นอน…” รพีตอบ “เรา… จะต้อง… เตรียม… ข้อมูล… เพิ่มเติม… ตามที่ท่าน… ต้องการ… และ… วางแผน… สำหรับ… การศึกษา… ใน… สัตว์ทดลอง… ต่อไป… ถึงแม้… ตอนนี้… เรา… จะยัง… ไม่มี… งบประมาณ… เพียงพอ… สำหรับ… การศึกษา… นั้น… ก็ตาม…” “แล้ว… เรา… จะ… หา… เงินทุน… มา… จากไหน… คะ… พี่?” สายป่านถามอีกครั้ง “พี่… กำลัง… คิดอยู่…” รพีกล่าว “บางที… เรา… อาจจะต้อง… ติดต่อ… คุณวิโรจน์… อีกครั้ง… เพื่อ… อธิบาย… ถึง… ความคืบหน้า… และ… ความสำคัญ… ของ… การศึกษา… ใน… สัตว์ทดลอง… ขั้นต่อไป… หวังว่า… ท่าน… จะ… ยังคง… เห็น… ศักยภาพ… ใน… งานของเรา…” “หนู… หวังว่า… จะเป็นอย่างนั้น… ค่ะ…” สายป่านกล่าว “ถ้า… บทความนี้… ได้รับการตีพิมพ์… มัน… จะเป็น… ก้าวสำคัญ… ที่สุด… ของเรา… เลย…” “พี่… ก็หวัง… อย่างนั้น…” รพีกล่าว “แต่… ไม่ว่า… ผล… จะเป็น… อย่างไร… เรา… ก็… ทำงาน… ของเรา… อย่างเต็มที่… แล้ว… เรา… ก็… ได้… เรียนรู้… มากมาย… จาก… กระบวนการ… นี้…” “ค่ะ…” สายป่านพยักหน้า “และ… เรา… ได้… รับ… การยอมรับ… ในระดับหนึ่ง… จาก… ผู้ทรงคุณวุฒิ… ที่… มี… ประสบการณ์… สูง… แล้ว…” “นั่น… คือ… สิ่ง… ที่… สำคัญ…” รพีกล่าว “และ… มัน… คือ… กำลังใจ… ให้… เรา… สู้… ต่อไป…” ทั้งคู่มองหน้ากัน รอยยิ้มแห่งความหวังปรากฏขึ้นบนใบหน้าอีกครั้ง แม้ว่าเส้นทางข้างหน้าจะยังคงมีความท้าทาย แต่การได้รับการยอมรับในระดับหนึ่งจากผู้ทรงคุณวุฒิ ก็เป็นเหมือนแสงสว่างที่ส่องนำทางพวกเขาให้ก้าวต่อไป